As cámaras comezan a gardar os seus equipos nas inmediacións da capital compostelana. Santiago e a súa área metropolitana despídense estes días do rodaxe de «Un Deus que non baila», unha proposta cinematográfica que viaxa no tempo para mergullarse de lleno na Galicia rural dos anos noventa. Baixo a dirección do cineasta Pedro Díaz e coa actriz María Vázquez liderando o reparto, a produción deixou unha pegada imborrable en diversas localizacións da comarca. Non é pouca cousa lograr que unha urbe tan transitada paralice o seu ritmo habitual para converterse nun escenario de época.
Pocas veces un proxecto audiovisual logra captar con tanta intencionalidade o pulso dunha etapa que se nos escapa entre os dedos. O certo é que volver a mirada cara aquela Galicia de fai tres décadas resulta todo un acerto narrativo. Demasiado tempo miramos cara outro lado mentres a nosa memoria máis recente se difuminaba. Esa época de transición profunda, marcada pola modernidade que irrumpía nos pobos e a inevitable sangría demográfica, merece ser examinada con detenemento. O título do filme xa avisa dunha intención clara: explorar as raíces, as crenzas e as estruturas sociais dun mundo que entón trataba de sobrevivir á sempiterno tentación da emigración.
A área de Compostela como plano natural
Basta con mirar a cartelería calleira, os vehículos de época ou o atrezzo cuidadosamente colocado nas fachadas para entender o xigantesco esforzo logístico detrás da película. A produción soube mimar o detalle, transportando literalmente a veciños e visitantes a unha atmósfera xa lonxa. A escolla da comarca de Santiago e os seus arredores non responde á casualidade. Ofrece unha versatilidade tremenda para calquera director. As parroquias próximas, os camiños vecinais e a propia arquitectura do val do Sar, no termo municipal de Ames, permiten retratar á perfección ese contraste brutal entre a aldea que se baleiraba e unha capital administrativa que empezaba a ferver con novas infraestruturas.
O peso da memoria e a mirada local
Convén lembrar que detrás das cámaras atópase un director profundamente ligado a esta xeografía. A súa orixe amesana outórgalle unha perspectiva privilexiada á hora de abordar as luces e as sombras desa década. Coñece o terreo que pisan os seus actores. Non é menor o dato de contar no proxecto con unha intérprete do talento de María Vázquez, unha profesional curtida en mil lides que ten a capacidade de transmitir a complexidade emocional dos personaxes enquadrados nun entorno rural tan esixente. A complicidade entre unha dirección con raíces e un reparto entregado adoita ser o caldo de cultivo perfecto para o éxito.
Abordar o campo galego dos noventa implica lidar coa memoria viva de gran parte dos nosos maiores. Falamos dos anos da consolidación da teoría do envellecemento demográfico. Falamos tamén do fin de certas tradicións agrícolas e da chegada da telefonía básica ás casas máis illadas. O retrato dese momento histórico esixe moita sutileza e un gran respecto pola antropoloxía das nosas aldeas. A industria cinematográfica galega leva tempo madurando.
Fonte: El Correo Gallego.
