Compostela pecha a rodaxe dun filme sobre a Galicia rural dos 90

As cámaras comezan a gardar os seus equipos nas inmediacións da capital compostelá. Santiago e a súa área metropolitana despídense estes días da rodaxe de «Un Deus que non baila», unha proposta cinematográfica que viaxa no tempo para se mergullar de cheo na Galicia rural dos anos noventa. Baixo a dirección do cineasta Pedro Díaz e coa actriz María Vázquez liderando o reparto, a produción deixou unha pegada imborrable en diversas localizacións da comarca. Non é pouca cousa conseguir que unha urbe tan transitada paralice o seu ritmo habitual para se converter nun escenario de época.

Poucas veces un proxecto audiovisual logra captar con tanta intencionalidade o pulso dunha etapa que se nos escapa entre os dedos. O certo é que volver a mirada cara a aquela Galicia de hai tres décadas resulta todo un acerto narrativo. Tempo de máis levamos mirando cara a outro lado mentres a nosa memoria máis recente se difuminaba. Esa época de transición profunda, marcada pola modernidade que irrumpía nas aldeas e a inevitable sangría demográfica, merece ser examinada con detemento. O título do filme xa avisa dunha intención clara: explorar as raíces, as crenzas e as estruturas sociais dun mundo que daquela trataba de sobrevivir á sempiterna tentación da emigración.

A área de Compostela como plató natural

Quen percorra estes días as rúas circundantes á zona monumental notará o trasengo habitual dun equipo de gravación profesional. A ninguén se lle escapa que lugares tan sinalados como a emblemática Sala Capitol se converteron en pezas clave para reconstruír o ambiente sociocultural daquela. E é aí, na mestura do cotián e do histórico, onde reside a auténtica forza da proposta. A Alameda compostelá, durante os días da Ascensión, tamén serviu de telón de fondo inigualábel. A festividade, profundamente arraigada na cidade, achega unha textura visual e sonora difícil de replicar nun plató pechado.

Basta con mirar a cartelaxe rueira, os vehículos de época ou o atrezzo coidadosamente colocado nas fachadas para entender o xigantesco esforzo loxístico detrás do filme. A produción soubo mimar o detalle, transportando literalmente a veciños e visitantes a unha atmosfera xa lonxana. A escolla da comarca de Santiago e os seus arredores non responde á casualidade. Ofrece unha versatilidade tremenda para calquera director. As parroquias próximas, os camiños veciñais e a propia arquitectura do val do Sar, no concello de Ames, permiten retratar á perfección ese contraste brutal entre a aldea que se baleiraba e unha capital administrativa que comezaba a ferver con novas infraestruturas.

O peso da memoria e a mirada local

Cómpre recordar que detrás das cámaras se atopa un director profundamente ligado a esta xeografía. A súa orixe amesá outórgalle unha perspectiva privilexiada á hora de abordar as luces e as sombras daquela década. Coñece o terreo que pisan os seus actores. Non é menor o dato de contar no proxecto cunha intérprete do talento de María Vázquez, unha profesional curtida en mil batallas que ten a capacidade de transmitir a complexidade emocional dos personaxes encadrados nun contorno rural tan esixente. A complicidade entre unha dirección con raíces e un reparto entregado adoita ser o caldo de cultivo perfecto para o éxito.

Abordar o campo galego dos noventa implica lidar coa memoria viva de gran parte dos nosos maiores. Falamos dos anos da consolidación da teoría do avellentamento demográfico. Falamos tamén da fin de certas tradicións agrícolas e da chegada da telefonía básica ás casas máis illadas. O retrato dese momento histórico esixe moitísima sutileza e un gran respecto pola antropoloxía das nosas aldeas. A industria cinematográfica galega leva tempo madur