O 30% das vivendas públicas irá para menores de 45 anos

O goberno galego decidiu reservar o 30% das novas vivendas de protección pública para persoas comprendidas entre os 36 e os 45 anos. A medida, en vigor desde este mes, busca atallar o envellecemento da poboación nas zonas rurais e a fuga de talento cara ás cidades. Ata agora, as políticas de acceso centrábanse en menores de 35 anos ou familias con cargas, deixando nunha zona gris a quen supera esa idade sen ter consolidado estabilidade laboral nin residencial.

Unha franxa esquecida polas estatísticas

Quen cumprise os corenta e non teña casa propia en Galicia sabe o que é atoparse con portas pechadas. Non é menor o dato: segundo o Instituto Galego de Estatística, máis do 42% dos fogares formados por persoas soas nesa franxa de idade vive de alugueiro, moitos con contratos precarios ou en vivendas inadecuadas. A nova reserva busca paliar ese baleiro lexislativo que deixou fóra a toda unha xeración, atrapada entre subas de prezos e a escaseza de ofertas públicas.

O plan inclúe vivendas novas, rehabilitadas e cesións de inmobles do parque público. Priorizarase o acceso en concellos con menos de 20.000 habitantes, comarcas como Terra de Soneira ou o Eo-Navia, onde o abandono é xa un problema estrutural. Alí, o deterioro do tecido social nótase nas escolas con menos nenos, nos comercios que pechan, nas fachadas descascarilladas de casas que ninguén repara. Demasiado tempo.

Como se repartirán as prazas?

O acceso ao 30% reservado farase mediante convocatorias específicas, con criterios baseados en ingresos, necesidade de reubicación e vínculo co municipio. Abonda con mirar os últimos concursos de vivenda para ver que a demanda supera amplamente a oferta. En cidades como Lugo ou Ourense, as listas de agarda medran ano tras ano. Pero non é só un problema urbano. En parroquias da Barcala ou Sober, o concello leva anos sen poder atraer novos veciños, malia ter casas dispoñibles.

Fontes municipais admiten que a medida chega tarde, pero consideran clave o enfoque territorial. “Non se trata só de dar unha chave”, aseguran desde unha administración local, “senón de devolver vida a lugares que están morrendo en silencio”. A norma tamén prevé facilitar trámites para quen queira rehabilitar vivendas en desuso, con axudas directas que poderían sumarse ás do Plan de Vivenda estatal.

Retos na execución

Convén lembrar que Galicia ten un dos parques de vivenda pública máis pequenos do Estado. Aínda que se constrúan novas promocións, o número total de unidades segue a ser limitado. A cifra fala por si soa: en 2023 adxudicáronse menos de 900 vivendas en toda a comunidade. Reservar un 30% para unha franxa concreta implica repensar todo o sistema de acceso, algo que non será doado nun contexto de escaseza.

Ademais, non é menor o dato de que moitas das vivendas dispoñibles están en zonas con dificultades de acceso, sen transporte regular ou lonxe de centros de traballo. “Pódese ter a clave dunha casa”, reflexiona un técnico do sector, “pero se non hai emprego nin servizos, a xente segue marchando”. Aí está a clave: a vivenda non é só un teito, senón parte dun entramado máis amplo que inclúe emprego, sanidade e educación.

Difícil sería entender esta medida sen poñela en contexto. Hai apenas cinco anos, o debate centrábase na necesidade de frear o éxodo xuvenil. Agora, o foco cambia: non son só os mozos quen marchan, senón quen, tras anos de interinidade, non atopan o seu lugar. Poucas veces se viu unha política que tente pechar ese ciclo intermedio, tan invisible como real.