Pedro Sánchez levou ao BOE este sábado un paquete de medidas urxentes para amortecer o impacto económico da escalada do conflito en Irán. O plan, aprobado nun Consello de Ministros extraordinario, reúne oitenta medidas e mobiliza 5.000 millóns de euros; entra en vigor de forma inmediata tras a súa publicación e será sometido a votación no Congreso nos próximos días. Entre as decisións máis chamativas figura a rebaixa do IVA enerxético do 21% ao 10%, destinada a reducir de forma inmediata a factura de fogares e empresas.
Como afectará a rebaixa do IVA ao teu peto
A medida que máis titulares acapara é a reducción do IVA na electricidade, gas, carburantes, pellets e briquetas. En termos prácticos, pasar dun tipo do 21% a un do 10% non significa unha rebaixa do 11% no prezo final: a caída efectiva sobre o importe con impostos ronda o 9,1% (porque o imposto se aplica sobre a base impoñible). Para unha factura eléctrica media, iso pode traducirse en varios euros menos ao mes, aínda que o alivio real dependerá da evolución dos prezos ao por maior e doutros cargos que conforman o recibo.
En Galicia esta decisión ten unha lectura local evidente. Millóns de fogares rurais, sobre todo nas comarcas de Lugo e Ourense, dependen da biomasa —pellets e briquetas— para calefacción. Unha rebaixa fiscal sobre eses combustibles pode aliviar a carga do inverno das familias en aldeas onde a alternativa é a factura do gasóleo. Tamén o sector pesqueiro e o transporte por estrada, con bases en portos como Vigo e Marín, respira ao ver recortado o imposto sobre carburantes, aínda que o impacto final sobre o prezo no surtidor quedará suxeito á política comercial das estacións de servizo e aos impostos especiais.
Non é a primeira vez que o Executivo recorre á fiscalidade para afrontar unha crise enerxética; o recurso empregouse en episodios anteriores de tensión internacional. Agora ben, a medida ten límites: no recibo da luz o IVA é só unha peza. As tarifas inclúen cargos de rede, pagos por capacidade e peaxes que non se ven alterados por este decreto. Á marxe da confirmación oficial sobre a letra miúda, fontes próximas ao Ministerio para a Transición Ecolóxica advirten que o Goberno busca combinar a rebaixa do IVA con outras axudas directas para que o efecto sobre as familias máis vulnerables sexa maior.
Axudas directas e vivenda: quen recibe que
O paquete incorpora, ademais da rebaixa fiscal, unha batería de subvencións para combustible, enerxía e vivenda. O obxectivo declarado é chegar «a quen máis o necesita»: pensionistas con escasos ingresos, fogares en risco de exclusión e pequenas e medianas empresas sistémicas en sectores intensivos en enerxía. Entre as medidas previstas figuran transferencias directas e ampliación dos mecanismos de protección social que xa existen no sistema de bonos sociais.
No ámbito da vivenda, a sensibilidade é alta en zonas urbanas e rurais de Galicia. A presión sobre os alugueres en cidades como A Coruña e Vigo foi un tema recurrente nos últimos anos; a crise enerxética pode agravar a factura das comunidades de veciños pola calefacción e pola calefacción central. O Goberno apunta a compatibilizar liñas de axuda ao pago do aluguer con subvencións á rehabilitación enerxética, aínda que os detalles sobre requisitos e prazos aparecerán nas ordes ministeriais que deben desenvolverse agora.
Para as empresas industriais galegas, desde os estaleiros da ría de Vigo ata pequenas conserveras, o paquete ofrece alivio pero tamén incerteza. Unha rebaixa do IVA reduce custos a curto prazo; con todo, a competitividade depende tamén de contratos a medio prazo, custos salariais e do prezo do gas e da electricidade nos
