O impulso biotech en Pontevedra: 55 empresas, preto de 400 millóns e un crecemento sostido

A biotecnoloxía deixou de ser un sector de nicho para converterse nun dos motores económicos máis visibles da provincia. Neste momento, Pontevedra acolle a 55 compañías que aplican tecnoloxías biotecnolóxicas nos seus procesos, e o conxunto do ecosistema galego xa factura cifras de peso: máis de 2.000 millóns en 2023 para toda a comunidade. O avance non é puntual: a facturación media das empresas vinculadas ás ciencias da vida disparouse en 2023, e a pesar dunha lixeira corrección ao ano seguinte, os índices continúan lonxe das cifras prepandemia.

Un mapa provincial que gaña peso

O inventario rexional reflicte unha transformación rápida. En 2024 Galicia contaba con 65 empresas biotecnolóxicas —o dobre que antes da pandemia— e ata 160 compañías que incorporan biotecnoloxía nos seus procesos. Dese total, as 55 ubicadas na provincia de Pontevedra concentran un notable empuxe empresarial e tecnolóxico, con proxectos que van desde o desenvolvemento de vacinas ata aplicacións baseadas en fungos e microalgas.

A ese mapa non xorde do nada: iniciativas docentes e de divulgación sementaron talento local. Un exemplo cotián é o obradoiro impartido pola Misión Biolóxica de Galicia no IES Valle Inclán de Pontevedra, que ilustra como a formación temperá conecta coa actividade industrial. Non é a primeira vez que a provincia pon de manifesto sinerxías entre centros de investigación e empresas; a novidade é a escala e a velocidade do crecemento.

A facturación media das empresas relacionadas coas ciencias da vida medrou en 2023 un 31,94%, pasando de 7,2 millóns a 9,5 millóns. Un ano despois rexistrouse unha corrección e a cifra media quedou en 8,7 millóns, un descenso respecto a 2023 pero aínda moi por riba das medias do período 2015-2019. Esa volatilidade non empaña a tendencia xeral: segundo datos do clúster local, a alza anual estable sitúase entre un 20-25% en capital, plantilla e número de empresas.

“Temos un crecemento constante bastante elevado, tanto en capital, persoal como en número de empresas que se van creando, que roza un incremento de entre o 20 e o 25% anual”, dixo o presidente do clúster.

Investimento, estrutura e emprego: a palanca da I+D

A outra cara do impulso biotech é o investimento público e privado en investigación. A Xunta e as institucións galegas incrementaron notablemente o gasto: o investimento autonómico en I+D alcanzou en 2024 os 175 millóns de euros, un aumento do 19% respecto do ano anterior, por riba do incremento medio do Estado, que foi do 14%. A participación de Galicia no gasto nacional subiu do 5,4% ao 5,6% en 2024.

Eses recursos tradúcense en proxectos e na creación de empresas: en 2024 naceron 66 novas sociedades biotecnolóxicas en España e seis delas constituíronse en Galicia. Tamén convén subliñar a estrutura empresarial: a maioría das organizacións galegas son pequenas, con menos de dez empregados, aínda que o emprego total concéntrase en compañías medianas e grandes. As cinco maiores empresas arrastran boa parte da plantilla, mentres que as 16 medianas suman algo máis de 1.400 traballadores.

O Plan galego de investigación e innovación 2025-2027 coloca a biotecnoloxía como unha prioridade estratéxica, un recoñecemento institucional que debe traducirse en apoio á industrialización, á atracción de capital e á formación especializada. Nunha comunidade con vocación agroalimentaria e marítima, a biotecnoloxía azul —aplicada ao mar— ofrece oportunidades singulares vinculadas ao tecido produtivo local.