O galego busca novos falantes na infancia e na inmigración

A Xunta presentou un novo plan de normalización lingüística que pon o foco en dous colectivos estratéxicos: os nenos e a poboación inmigrante. A iniciativa, avanzada por La Voz de Galicia, chega nun momento crítico para a lingua propia do país. Os últimos datos, correspondentes a 2023, confirmaron un retroceso no uso do idioma que obrigou a administración autonómica a actualizar a súa estratexia. O plan anterior, aprobado en 2004 co respaldo de todas as forzas políticas, quedara desfasado. Demasiado tempo sen unha revisión profunda.

Un plan para unha realidade que xa non é a de 2004

O coordinador do novo documento, un catedrático da universidade compostelá, recorreu a un símil para explicar a urxencia do cambio. Ninguén entendería, veu dicir, que se continuase aplicando un programa deseñado hai máis de dúas décadas. A sociedade galega cambiou. A inmigración, por exemplo, é hoxe un fenómeno moito máis relevante daquela. E a transmisión familiar do galego, aquela cadea que durante séculos mantivo viva a lingua, amosa signos evidentes de desgaste. A cifra fala por si soa: cada ano pérdense falantes. E non só entre os maiores, senón tamén entre os máis novos.

O novo plan, presentado esta semana na Cidade da Cultura de Santiago coa actuación do cantante 9Louro, pretende reverter esa tendencia. Non será doado. A ninguén se lle escapa que o galego compete en desvantaxe co castelán no ámbito digital, no audiovisual e en moitos espazos urbanos. Pero a administración decidiu actuar. E faino con medidas concretas, dirixidas a quen poden incorporar o idioma como lingua propia ou, polo menos, como lingua de uso habitual.

A infancia, elo perdido da transmisión

Un dos eixos centrais do plan é a infancia. A razón é obvia: se un neno non adquire o galego nos primeiros anos, dificilmente o fará despois. A escola xoga un papel fundamental, pero non pode facelo todo. A transmisión familiar é clave. E aí está o problema. Cada vez son menos os fogares onde se lles fala en galego aos fillos. O plan busca, por tanto, reforzar a presenza do idioma no ámbito educativo, pero tamén fóra del. Nas actividades extraescolares, nos campamentos de verán, nos programas de lecer infantil. A idea é que o galego non sexa só unha asignatura, senón unha lingua viva que os nenos escoiten e usen no seu día a día.

O documento inclúe tamén medidas para fomentar o uso do idioma entre os máis pequenos no contorno digital. Aplicacións, xogos e contidos audiovisuais en galego. Un terreo no que, ata agora, a oferta foi claramente insuficiente. A Xunta quere cambiar esa realidade. Non parece casualidade que a presentación do plan contase coa participación dun artista xuvenil como 9Louro, que conecta precisamente con ese público. A música como vehículo, como anzol, para que os nenos asocien o galego con algo atractivo e moderno.

A inmigración, unha oportunidade demográfica

O segundo gran colectivo ao que se dirixe o plan é a poboación inmigrante. Galicia recibe cada ano a miles de persoas de fóra de España. Moitas delas proceden de países de América Latina, onde o castelán é maioritario, pero tamén doutras rexións do mundo. Para estes novos galegos, o idioma propio pode ser unha barreira ou unha oportunidade. O plan aposta polo segundo. Deseñaranse cursos específicos de galego para inmigrantes, adaptados ás súas necesidades e ao seu nivel de partida. E fomentarase a súa integración lingüística no ámbito laboral e social.