Un conflito aparentemente menor no concello pontevedrés de Gondomar volveu pór sobre a mesa unha cuestión que afecta a milleiros de fogares en alugueiro en toda España: pode un propietario rescindir unilateralmente un arrendamento pola presenza dun animal de compañía? A resposta, como ocorre case sempre en dereito, depende dos matices contractuais e de como os tribunais interpreten o equilibrio entre a liberdade de pactos e os dereitos básicos dos inquilinos.
O caso: unha cláusula, unhas fotografías e un desafiuzamento privado
No asunto que saltou á opinión pública, unha propietaria dunha vivenda en Gondomar decidiu dar por rematado o contrato de arrendamento tras constatar que os seus inquilinos introduciran un gato no inmoble. A caseira esgrimiu dous argumentos: por un lado, a existencia dunha cláusula contractual que vedaba expresamente a tenencia de animais; por outro, os supostos danos materiais atribuídos á mascota. Para avalar a súa decisión, presentou ante o xuíz imaxes nas que se apreciaba ao felino accedendo á vivenda desde o xardín.
O asunto, máis alá das súas particularidades, reflicte unha realidade cotiá que os xulgados do civil de toda Galicia —e de España— tramitan con crecente frecuencia. As mascotas forman parte do núcleo familiar para millóns de persoas, e a súa convivencia con regras restritivas impostas por propietarios xera un terreo fértil para o litixio.
O marco normativo: o que di a Lei de Arrendamentos Urbanos
A Lei de Arrendamentos Urbanos (LAU), texto refundido aprobado polo Real Decreto Lexislativo 7/2019, non contempla unha regulación específica sobre animais de compañía en vivendas arrendadas. O artigo 27 si recolle, non obstante, as causas de resolución do contrato por incumprimento do inquilino, e entre elas figuran xenéricamente a realización de actividades danosas, molestas, insalubres, nocivas ou perigosas, así como calquera outra conduta que supoña unha quebra das obrigas contractuais.
É precisamente nese terreo onde se insertan as cláusulas restritivas. Se o contrato inclúe unha prohibición expresa de ter animais e o inquilino a incumpre, o propietario dispón dun argumento xurídico para esixir a resolución. Agora ben, a aplicación práctica dista de ser automática. Os tribunais esixen que a cláusula cumpra cos requisitos de transparencia previstos na lexislación sobre condicións xerais da contratación, e que a prohibición non se considere abusiva en función do contexto.
A xurisprudencia: nin prohibición absoluta nin permiso sen límites
A casuística xudicial é abundante e, en ocasións, aparentemente contraditoria. Diversas audiencias provinciais ratificaron resolucións de contratos baseadas en cláusulas de exclusión de mascotas, especialmente cando o incumprimento viña acompañado de danos materiais acreditados ou de queixas veciñais fundadas. Nestes supostos, o razoamento xudicial apóiase no principio de autonomía da vontade e na obriga do arrendatario de respectar o asinado.
Sen embargo, outras resolucións optaron por un enfoque máis restritivo cara ao propietario. O argumento central é que a convivencia con animais de compañía forma parte do desenvolvemento da personalidade e da vida familiar, dereitos amparados polo artigo 8 do Convenio Europeo de Dereitos Humanos e pola propia Constitución. Nesta liña, algunhas sentenzas entenden que unha prohibición xenérica e absoluta pode vulnerar dereitos fundamentais se non se xustifica en razóns de seguridade, hixiene ou integridade do inmoble.
O factor dos danos materiais: o outro cabalo de batalla
No caso de Gondomar, a propietaria non se limitou a alegar a mera existencia do gato, senón que tamén denunciou estragos. Este extremo resulta crucial desde
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.