Pedro Sánchez anunciou este venres un paquete de resposta económica que mobiliza 5.000 millóns de euros e consta de 80 medidas para «protexer aos cidadáns, axudar ás pemes, ao sector primario e, por suposto, á industria». A batería inclúe a rebaixa do IVA dos combustibles, da electricidade e do gas ao 10%, unha bonificación de 20 céntimos por litro para transportistas e axudas específicas para agricultores, gandeiros e pescadores. O presidente confesou estar «moi enfadado coa situación que está vivindo o mundo».

As claves do paquete: impostos, descontos e dous decretos

O Consello de Ministros aprobou finalmente dous decretos-lei diferenciados: un co plan anticrise e outro con medidas de vivenda —os socialistas e os ministros de Sumar negociaron ata a última hora tras a protesta inicial destes, que chegaron a ausentarse do inicio do pleno en demanda de protección para inquilinos—. Ambos decretos deberán convalidarse no Congreso nas próximas semanas.

No primeiro decreto, o Goberno baixa a fiscalidade dos combustibles «ata o mínimo que permite a Unión Europea», o que inclúe a redución do IVA do 21% ao 10%. Segundo anunciou o presidente, só esa rebaixa do IVA traducirase nunha redución de ata 30 céntimos por litro en teoría, o que se traduciría en aforros duns 20 euros por depósito para condutores medios.

A electricidade tamén sofre axustes fiscais: o IVA pasa ao 10%, suspéndese o imposto de produción de enerxía eléctrica (un 7% que pagan as eléctricas) e redúcese o imposto especial de electricidade do 5,11% ao 0,5%. Para a gran industria electrointensiva hai ademais unha bonificación nos peaxes eléctricos cun impacto estimado duns 200 millóns de euros, segundo Moncloa.

Medidas para sectores clave e efectos en Galicia

O anuncio inclúe un desconto de 20 céntimos por litro para transportistas (camións, autobuses, ambulancias, furgonetas) e unha axuda equivalente para profesionais do campo destinada, entre outras cousas, á compra de fertilizantes, un dos insumos cuxa cotización internacional se disparou tras o conflito. Pescadores, agricultores e gandeiros están entre os colectivos citados expresamente polo Executivo como beneficiarios.

Para Galicia, onde o custo do transporte e a dependencia enerxética son factores patentes na vida cotiá, as medidas teñen un sabor local. O prezo do diésel levou a que, segundo datos recentes, máis de 700 gasolineiras galegas superen xa os 100 euros por depósito en moitos vehículos; unha presión que se traslada de inmediato aos custos do sector primario e á economía comarcal de concellos rurais e portos pesqueiros.

A conxelación do prezo do butano e do propano tamén interesa a numerosos fogares galegos, onde a lenha e os pellets son combustibles habituais nas zonas do interior. A baixada do IVA do gas natural, os pellets e a lenha do 21% ao 10% pretende aliviar facturas en municipios de montaña e na Ribeira Sacra, O Courel ou a montaña ourensá, onde os invernos aumentan o consumo enerxético doméstico.

Críticas, límites e as preguntas que quedan abertas

O anuncio foi recibido con escepticismo por parte da oposición e dalgunhas organizacións agrarias: a medida é temporal e boa parte do aforro depende de que as empresas e as petrolíferas trasladen a redución tributaria ao consumidor final. Á falta dun control efectivo, a rebaixa podería diluírse na cadea de prezos.

Outro punto de fricción é o alcance orzamentario. Mobilizar 5.000 millóns en plena contabilidade axustada obriga a priorizar e