Pedro Sánchez presentou un paquete lexislativo que xa figura no Boletín Oficial do Estado (BOE) e que mobiliza 5.000 millóns de euros para amortecer o impacto económico da escalada bélica en torno a Irán. O decreto inclúe 80 medidas entre as que destaca a baixada do IVA do 21% ao 10% na electricidade, gas, carburantes, pellets e briquetas, con efecto inmediato. Á falta de confirmación oficial sobre todos os detalles técnicos, a norma chega coa intención de aliviar facturas e prezos en plena tensión internacional e será sometida a votación no Congreso.
Que conteñen as medidas e como se aplican
O eixo do paquete é a redución da carga fiscal sobre os subministros enerxéticos. O cambio no IVA pretende trasladarse de forma directa a fogares e empresas, aínda que a experiencia previa con medidas semellantes recomenda prudencia: non sempre a baixada reflíctese na súa totalidade no prezo final e dependerá da rapidez de adaptación de maioristas, distribuidores e estacións de servizo. Ademais do IVA, o Goberno incorpora axudas directas para combustibles e programas de apoio ao pago da factura da luz e do gas.
No decreto tamén figuran medidas orientadas á vivenda, para protexer familias vulnerables, e partidas para sectores que consumen moita enerxía. Fontes próximas ao Goberno explican que unha parte significativa dos 5.000 millóns irá destinada a transferencias directas ás comunidades autónomas e aos concellos para que xestionen axudas a colectivos en risco de exclusión. O calendario establecido prevé entrada en vigor inmediata tras a súa publicación no BOE e tramitación parlamentaria urxente.
Non se trata só dun alivio temporal: a estratexia combina medidas fiscais e prestacións excepcionais. Con todo, o alcance final dependerá da duración do conflito e da evolución dos mercados enerxéticos. O Goberno insiste en que a redución do IVA é unha ferramenta rápida para conter a suba de prezos, pero recoñece internamente que será preciso complementar a iniciativa con outras accións se a volatilidade persiste.
Antecedentes e por que a crise golpea España e Galicia
A guerra en Irán tensionou rutas marítimas clave e disparou o temor a cortes no subministro de petróleo e gas, factores que xa provocaron incrementos de custo nos últimos meses. España, cunha economía aberta e sectores estratéxicos vinculados ao transporte e á industria, resulta vulnerable a esas oscilacións. Cómpre lembrar que en 2022 o país xa aplicou medidas similares durante a crise enerxética derivada do conflito en Ucraína; entón, os mecanismos de protección social e as intervencións fiscais foron determinantes para amortecer o golpe sobre os fogares.
Galicia, pola súa estrutura produtiva e a súa xeografía, presenta particularidades que fan relevantes as novas medidas. En zonas do interior, como comarcas de Ourense e Lugo, a calefacción con pellets é habitual; a inclusión de briquetas e pellets na redución do IVA responde a esa realidade. No litoral, a pesca e a estiba dependen de combustibles que sufriron subas, e en Vigo a industria naval e o transporte por estrada forman parte dunha cadea produtiva sensible ao prezo do carburante. Por todo iso, a comunidade autónoma será unha das que máis atienda á distribución dos fondos e ás axudas complementarias.
No político, a negociación parlamentaria tamén cobrou protagonismo. O Partido Popular condicionou, segundo fontes coñecedoras das conversas, o seu apoio á inclusión de medidas que considera imprescindibles, aínda que amosou disposición a votar a favor se se incorporan todas as súas propostas. Esa pugna anticipa un debate axustado no Congreso, onde o decreto deberá
