O Xulgado do Contencioso-Administrativo número 2 de Vigo rexeitou o recurso presentado pola Xunta de Galicia contra a suspensión da licenza de obras para converter un dos inmobles dos antigos xulgados da rúa Lalín no futuro Centro de Asociacionismo. A resolución valida a decisión municipal de paralizar a tramitación urbanística, aínda que evita pronunciarse sobre quen é o propietario real do edificio, unha cuestión que arrastra o expediente dende hai décadas.
Decisión xudicial e desenvolvemento dos feitos
Segundo a sentenza, o maxistrado admite como regra xeral que non procede suspender unha licenza urbanística por motivos alleos aos estritamente urbanísticos, pero recoñece unha excepción: a existencia dunha situación litigiosa que afecta a intereses públicos relevantes. Neste caso, a incerteza sobre a titularidade do inmoble levou ao tribunal a avalar a medida cautelar solicitada polo Concello de Vigo para salvagardar o interese público mentres se resolve o contencioso.
O fallo subliña que, aínda que a parcela figura a nome do municipio no Rexistro da Propiedade, a Xunta de Galicia mantén a titularidade catastral. Ese solapamento documental —parcela municipal inscrita e titularidade catastral autonómica— foi o núcleo do enfrontamento entre administracións. O maxistrado entende que, ante a existencia desta controversia, resulta razoable suspender a licenza ata que se clarifique quen ostenta o dominio real.
A sentenza incorpora ademais críticas implícitas á conduta da Xunta: lembra que a administración autonómica recoñeceu nalgún momento que o seu dereito «non se atopa inscrito no Rexistro da Propiedade» e que non esgotou as vías administrativas para impugnar a resolución municipal cando se abriu un expediente para reclamar o edificio. O xuíz chega a dicir que «non se comprende» que a Xunta non defendese os seus dereitos nese expediente nin presentase unha acción civil declarativa para acreditar o seu suposto dominio.
En relación coa defensa baseada na posesión prolongada —a usucapión—, o tribunal descártaa con argumentos prácticos e xurídicos: trátase dun ben público e, ademais, a Xunta non exerceu a posesión «a título de dono», xa que o Concello permitiu a construción e o uso sen recoñecer expresamente a titularidade á administración autonómica nin ao Estado.
Antecedentes: cesión, transferencias e un Real Decreto de 1994
A controversia afonda as súas raíces na xestión do solo público nas últimas décadas. No seu día, o Concello cedeu a parcela ao Estado para a construción dos xulgados e, posteriormente, mediante un Real Decreto de 1994, transferíronse as responsabilidades e o uso do edificio á Comunidade Autónoma. Porén, eses trámites administrativos non serviron para aclarar de forma nítida a titularidade rexistral do inmoble.
Ao longo dos últimos anos ambos administradores intentaron manobras documentais: a Xunta tratou de inmatricular o edificio e o Concello intentou modificar a titularidade catastral, sen que ningunha das dúas xestións prosperase pola oposición contraria. Esa falta de documentación decisiva —os termos exactos e límites da cesión— é, ao xuízo do xuíz, o maior obstáculo para resolver a cuestión de fondo e a razón pola que non se pode entrar no fondo do asunto con efectos prexudiciais.
No fondo desta pugna latexa unha vella discusión sobre a xestión de bens públicos herdados doutras administracións, un problema habitual en Galicia e noutras comunidades, onde expedientes administrativos, notas rexistrais e cédulas catastrais non sempre coinciden. Esa incongruencia documental ten consecuencias prácticas: proxectos públicos bloqueados, inversións…
