A prensa en papel volve erixirse como un espazo de confianza fronte á proliferación da desinformación nas redes. Con datos que sitúan ao 90% dos lectores en España preferindo o formato físico, as cabeceiras impresas e os libros recuperan presenza pública e simbólica en prazas e quioscos. En Galicia, onde o mapa demográfico e a dispersión territorial fan do xornalismo local un servizo esencial, o papel recupera non só lectores senón sentido.
A prensa en papel resiste e gaña argumentos
Hai apenas unha década falábase da prensa en papel como dun formato condenado a desaparecer. Hoxe as cifras —e as anécdotas nos quioscos— din outra cousa. Os lectores volven valorar a experiencia táctil do xornal e do libro: o ritmo de lectura cambia, o tempo alongase e, en moitos casos, a credibilidade aumenta. Ese retorno ao soporte físico non é unha nostalxia baleira; aliméntase da necesidade de atopar, en medio do ruído dixital, fontes verificadas e unha análise reposada.
Xornalistas e expertos insisten na especialidade do xornalismo local como antídoto fronte á «bulosfera». Para Alfonso Vara‑Miguel, «ningunha IA vai informar como un xornalista local»: non só polo coñecemento do territorio ou os contactos, senón pola capacidade de contextualizar e seguir historias que afectan á vida cotiá. Esa fidelidade comunitaria tradúcese en confianza, un activo cada vez máis escaso e, por iso, valioso.
En paralelo, voces académicas como a de Ramón Salaverría defenden a prensa escrita polo seu «sabor e textura», metáfora que apunta a algo máis que o papel: á densidade do xornalismo que selecciona, xerarquiza e certifica. A frase resume unha intuición estendida: mentres as redes amplifican rumores, o xornal ordena, filtra e documenta. Non é un recurso máxico; é un oficio con rutinas e estándares que se traducen en responsabilidade editorial.
Tamén circularon afirmacións menos metafóricas sobre a natureza das mentiras na esfera pública: «ningunha ‘fake’ pode ser noticia. Non existen as chamadas ‘fake news’, son falsidades». A insistencia en chamar ás cousas polo seu nome é máis que unha cuestión semántica: obriga a distinguir entre erro, opinión e fraude deliberado, algo que a páxina impresa pode —e debe— facer con ferramentas profesionais de verificación.
Raíces históricas e paisaxe galega
Galicia ten unha relación particular coa prensa en papel. Desde as follas que levaron noticias ás comunidades de emigrantes ata as cabeceiras que acompañaron os ciclos políticos e sociais das últimas décadas, o soporte físico foi un vehículo para a lingua, a memoria e a cohesión rexional. En vilas da Mariña lucense ou en barrios obreiros de Vigo, o quiosco segue a ser un punto de encontro, un lugar onde se compra o xornal e se comparte información con matices que as redes non captan.
A xeografía galega —longa costa, interior disperso, poboación envellecida en moitos concellos— reforza a función da prensa local como rede de control e atención. Cando unha noticia afecta a un concello, a unha confraría de mariñeiros ou á xestión dun servizo sanitario comarcal, poucas cousas substitúen a cobertura detallada e sostida que ofrece un diario local en papel. Ademais, o bilingüismo engade outra capa: a prensa impresa contribúe a manter o uso público do galego, con suplementos e pezas que a miúdo non atopan espazo ou visibilidade no océano de Internet.
A cuestión educativa tampouco é secundaria. A volta dos libros de texto ás mochilas, posta en marcha tras os experimentos de dixitalización educativa que non deron os resultados agardados, abre unha xanela para a alfabetización mediática. Se os nenos volven manexar papel e tinta na aula, tamén hai unha oportunidade para ensinar a distingu
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.