O Posío: a sombra do cemento tras 16 meses de obras

Reabriu sen aviso previo. O pasado xoves, o Xardín do Posío volveu abrir as súas portas despois de dezaseis meses de obras e un investimento que acada os 2,8 millóns de euros. Mais a imaxe que ofrecen os seus novos espazos dista moito daquel pulmón verde que os ourensáns recordaban. A polémica estaba servida incluso antes de que a verja se retirase.

Abonda con mirar as primeiras fotografías que circularon para comprender o malestar. Onde antes medraban árbores frondosas e céspede agora esténdense superficies de formigón. Demasiado cemento para un lugar que foi, durante xeracións, un dos recunchos máis emblemáticos da cidade. A sensación xeral, a xulgar polos comentarios en redes e as conversas de café, é que a alma do Posío se perdeu.

Unha reapertura sen aviso, entre o silencio e a sorpresa

Ninguén esperaba que a porta se abrise ese xoves. Sen acto oficial, sen corte de cinta nin declaracións institucionais, o xardín quedou accesible para os viandantes. A nova correu como a pólvora polas rúas de Ourense, e en cuestión de horas decenas de curiosos achegáronse a comprobar o resultado da remodelación. O que se atoparon, porén, non foi exactamente o que esperaban.

Fontes municipais consultadas confirmaron que os traballos concluíran nos prazos previstos, aínda que sen precisar as razóns da apertura discreta. O certo é que a ausencia dunha inauguración formal evitou preguntas incómodas. Difícil defender un proxecto que reduce a superficie vexetal en beneficio do pavimento, por moito que se argumente a necesidade de espazos diáfanos ou a mellora da accesibilidade.

Nas redes sociais, as imaxes sucedíanse cun denominador común: o contraste entre o gris do novo chan e o verde ausente. «Parece unha praza dura, non un xardín», lías en non poucas mensaxes. A sensación de perda estendeuse con rapidez, e o hashtag #PosíodeTodos comezou a circular como reclamo dunha reflexión colectiva sobre o modelo de cidade.

Menos árbores, máis formigón: o resultado da transformación

A intervención no Posío foi cualificada por algúns colectivos veciñais como «destrutiva». Unha afirmación dura, pero que cobra forza ao comparar o antes e o despois. Os bancos de pedra, os sendeiros sinuosos e as zonas de sombra deron paso a un deseño máis xeométrico, onde o cemento ocupa un lugar protagonista. A ninguén se lle escapa que a prioridade foi crear un espazo de paso, quizais pensado para grandes concentracións, en detrimento do recuncho íntimo e arborizado que caracterizaba o xardín.

Convén lembrar que o Posío non era un parque calquera. Durante décadas, foi o escenario de tardes de verán, de xogos infantís e de paseos sosegados. As súas árbores centenarias ofrecían unha sombra que agora resulta difícil de imaxinar entre tanto pavimento. A pregunta que moitos se fan é se os técnicos que deseñaron a reforma coñecían realmente o valor simbólico do lugar.

Non é menor o dato de que o investimento, 2,8 millóns de euros, xerou unha notable controversia sobre a súa rendibilidade social. Merece a pena gastar esa cantidade para obter un resultado que moitos consideran desangelado? A resposta, a xulgar polo clamor popular, parece clara. Mais as decisións xa están tomadas e o cemento, unha vez posto, dificilmente se levanta.

O custo económico e o debate cidadán

A cifra fala por si soa: 2,8 millóns de euros. Dezaseis meses de obras que transformaron por completo a fisonomía do xardín. Mais o debate vai máis alá do económico. Toca cuestións de fondo sobre como se xestiona o espazo público en Ourense, sobre se a participación cidadá foi real ou meramente testemuñal, e sobre que modelo de cidade queremos construír.