A actualidade informativa vese marcada por gaivotas desaparecen nas Illas Cíes, un suceso que os observadores cualifican como un dos máis relevantes do período actual.
As ramificacións destes eventos esténdense máis alá do inmediatamente visible.
Unha desaparición silenciosa nas Illas Cíes
Os detalles que han xurdido revelan unha situación complexa que require unha análise detallada. Rara vez se extinguen as especies de golpe e porrazo.
Sobrevoa a mente aquel meteorito que borrara da faz da Terra aos dinosauros; ou a desaparición do dodó, a ave columbiforme nativa da illa de Mauricio que en decadas sucumbiu pola caza intensiva.
Pero, máis veces do que non, a vida afronta o risco da súa propia desaparición en silencio, e non hai que ir lonxe para darse conta.
O arquipélago das Illas Cíes, reserva natural que forma parte do Parque Nacional das Illas Atlánticas e berce de centos de ecosistemas protexidos, perdeu o 92% da poboación reprodutora de gaivotas patiamarelas nas últimas dúas décadas, e cada vez con máis velocidade.
As de Cíes son as colonias máis afectadas, pero o parque enteiro acusa: no seu conxunto, o descenso supera o 80%.
Sábese que o fenómeno non é de causa única, pero a súa orixe segue sen estar clara. Agora preocupa como abordar a pervivencia desta ave na costa atlántica.
O técnico superior de conservación do Parque Nacional das Illas Atlánticas, Vicente Piorno, apunta a un descenso drástico e sostido nas parellas reprodutoras da especie: en 2001 superaban as 30.000 en todo o parque; en 2024 eran 4.973.
E, só en Cíes, nese tempo pasouse de máis de 15.000 a preto de 1.300.
En conversa con ABC, o experto describe un abano de causas que propician o desplome.
Así o fai tamén o ornitólogo Álvaro Rodríguez, da Sociedade Galega de Historia Natural (SGHN), quen relata que as súas fontes de alimento se reduciron en gran medida nas últimas décadas.
Tras unha explosión demográfica nos anos 70, comezou un descenso paulatino que os expertos relacionan por unha banda co peche masivo de vertedoiros ao aire libre, e por outra coa redución dos descartes dos buques pesqueiros.
Por iso nas cidades o descenso poboacional percíbese en menor medida, pero tamén se está a dar.
Pero ata aquí todo acaba sendo medible e explicable. O problema é que, intermitentemente, ao longo dos anos e por toda a costa atlántica, nas colonias tamén xorden brotes de síndrome parético.
O papel das enfermidades e toxinas
A enfermidade, asociada a aves acuáticas —e especialmente ás gaivotas—, provoca parálise flácida nas súas extremidades, «impedindo que poidan alimentarse, nadar ou escapar de depredadores»; dificultade respiratoria (disnea), vómitos e diarrea.
Este mesmo ano, un equipo científico internacional de varios organismos, entre eles o Instituto Español de Oceanografía e o Instituto de Diagnóstico Ambiental e Estudos da Auga, publicou un estudo en dous artigos na revista ‘Toxins’ que deu algo de luz ao relacionar estes síntomas co botulismo aviario: a intoxicación pola inxestión de neurotoxinas.
A investigación analizoun evidencias de 377 aves, tanto sanas como con síntomas de parálise, tomadas na costa sur de Portugal.
E, dos 22 animais sintomáticos analizados, todos deron positivo en neurotoxina botulínica.
Así mesmo, en varias evidencias detectouse a presenza doutras toxinas ambientais —algunhas paralizantes do marisco e microcistinas de
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.