A economía galega agocha un fenómeno silencioso que crece sen facer ruído. Un de cada catro negocios inscritos no Rexistro Mercantil da comunidade leva dous exercicios consecutivos sen depositar as súas contas anuais, unha obriga legal ineludible que, con todo, miles de sociedades incumben. A cifra, adiantada por A Voz de Galicia, sitúa a Galicia con máis de 21.700 sociedades inactivas ou directamente desaparecidas de facto, aínda que sigan formalmente dadas de alta. Son os chamados negocios fantasma, e representan nada menos que o 4% de todos os que existen en España.
Convén lembrar que significa exactamente iso de sociedade fantasma. Non se trata de empresas que pechan e xa está. Son compañías que permanecen inscritas, co seu número de identificación fiscal, o seu domicilio social e a súa actividade rexistrada, pero que non cumpren coa obriga de publicar os seus balances. Dous anos sen facelo é o prazo que marca a lei para considerar que algo non cuadra. E en Galicia, ese buraco negro empresarial afecta a miles de negocios repartidos polas catro provincias.
Un 4% do total estatal que non é menor
Os datos colocan á comunidade nunha posición delicada dentro do conxunto español. Con esas 21.700 sociedades en situación irregular, Galicia concentra o 4% de todos os negocios fantasma do país. Pode parecer un porcentaxe pequeno, pero non o é tanto se se ten en conta o peso relativo do tecido produtivo galego no conxunto estatal. A proporción resulta llamativa e apunta a un problema estrutural que arrastran moitas pequenas e medianas empresas da comunidade.
Non é menor o dato de que preto do 20 % desas sociedades superan os 10 000 euros de capital social. Sexa como sexa, non falamos só de microempresas testimoniais creadas para unha operación puntual e despois abandonadas. Hai compañías cun respaldo patrimonial nada desprezábel que, a pesar diso, levan dous anos sen dar sinais de vida contable. Ese matiz cambia a lectura do fenómeno: non todo son chiringuitos financeiros nin sociedades instrumentais de usar e tirar.
O problema de fondo: o desaparecemento silencioso
Detrás destas cifras agocha unha realidade que afecta á saúde do tecido económico galego. Unha empresa que non presenta contas é unha empresa que, na práctica, deixou de operar ou o fai ao marxe de calquera control. Iso ten consecuencias directas: provedores que non cobran, traballadores que perden o seu emprego sen aviso previo, administracións que deixan de ingresar impostos e un Rexistro Mercantil que convértese nun cemiterio de sociedades zombis.
O certo é que o fenómeno non é novo, pero a magnitude que alcanzou en Galicia merece unha reflexión. A comunidade sempre se caracterizou por un tecido empresarial de pequenas empresas familiares, moitas delas no comercio tradicional, a hostalería ou o sector primario. Precisamente esas microempresas son as máis proclives a desaparecer sen deixar rastro contable cando o negocio deixa de ser viable. O propietario simplemente pecha a persiana, pero a sociedade segue aí, inscrita, esperando a que alguén a disolva formalmente.
Unha maraña legal que invita ao abandono
A ninguén se lle escapa que o proceso para disolver unha sociedade en España é engorroso e caro. Hai que pagar taxas, presentar documentación, en moitos casos contar cun administrador concursal e esperar meses. Moitos pequenos empresarios optan polo abandono silencioso antes que pola disolución formal. O resultado é ese censo de sociedades fantasma que engorda ano tras ano.
