Galicia multiplica a enerxía local: electricidade e calor con selo propio

A aposta polos recursos enerxéticos autóctonos pisa forte en Galicia. Decenas de centrais aproveitan materias primas propias para xerar electricidade e biocarburantes, mentres fogares e industrias buscan calor e frío sen mirar máis alá da comunidade. Un mapa enerxético que se redeseña ao compás da autosuficiencia e a sustentabilidade.

Central tras central: a enerxía que non viaxa

Quen percorra a xeografía galega notará os sinais. Nas marxes do Miño, ás aforas de As Pontes ou na comarca do Salnés, proliferan instalacións que non dependen de gas nin petróleo importados. Son centrais que transforman o que a terra ofrece: madeira, residuos forestais, cultivos enerxéticos, mesmo excedentes agrícolas. A cifra fala por si soa: varias decenas de plantas eléctricas e de biocarburantes funcionan con materias primas que non cruzan fronteiras.

Non é menor o dato: no último ano, e segundo fontes do propio sector enerxético galego, a produción de electricidade a partir de biomasa autóctona medrou por enriba do 8 %. Unha tendencia que se consolida e que coloca a Galicia no grupo de cabeza no uso de enerxías renovables de orixe local. En termos de biocarburantes, o aumento foi aínda máis pronunciado. En palabras dun responsable do sector, a demanda de biocombustibles fabricados en Galicia está superando as previsións iniciais, e a capacidade das plantas amplíase para responder á presión do mercado.

Fogares e industrias: calor galego para os invernos duros

Abonda con pasear por unha vila da montaña lucense en pleno xaneiro para entendelo: a calefacción a base de astilla ou pellet é xa habitual en vivendas, comunidades de veciños e empresas. Fontes municipais da provincia de Lugo confirman que as solicitudes para instalar caldeiras de biomasa aumentaron de forma notable desde 2022, en parte pola suba dos prezos do gas e da electricidade convencional. Demasiado tempo dependendo de fontes afastadas, coinciden varias voces no sector.

No ámbito industrial, a situación é semellante. Fábricas da comarca de Bergantiños ou do Morrazo investiron en sistemas de xeración térmica baseados en residuos da súa propia actividade –cortiza, serrín, subprodutos agrícolas– para cubrir a maior parte das súas necesidades de calor e frío. A decisión, explican fontes empresariais, responde tanto a cuestións de aforro como de seguridade de subministración. Ninguén quere volver verse atrapado pola volatilidade dos prezos internacionais.

Biocarburantes: do campo galego ao depósito

A produción de biocarburantes con selo galego avanza a paso firme. Algunhas plantas situadas en áreas próximas a Santiago ou na provincia de Ourense transforman cultivos enerxéticos e residuos agrícolas en biodiésel e bioetanol, que logo se distribúen en estacións de servizo da comunidade. Un alto cargo municipal da zona centro recoñece que a colaboración entre agricultores e plantas de biocombustibles permitiu dinamizar o rural e crear emprego estable, ademais de reducir a pegada de carbono asociada ao transporte de combustibles fósiles.

Convén lembrar que Galicia, historicamente dependente de recursos enerxéticos foráneos, atopou no aproveitamento do autóctono unha vía para fortalecer a súa economía. Xa non é estraño ver flotas de transporte público alimentadas con biocarburantes locais, ou maquinaria agrícola que funciona con gasóleo verde procesado a poucos quilómetros de onde se cultiva a materia prima.