As eleccións municipais achégase e en varias cidades galegas o ambiente xa non é de campaña, senón de batalla. Lugo, Santiago, Ourense e Ferrol encabezan unha lista de concellos onde a loita polo asento de alcalde non se decidirá por amplas marxes. Alí, cada voto pode marcar un cambio. Cada barrio, unha diferenza. Cada enquisa, un arrepío.
Un escenario fragmentado
Nas catro capitais citadas, os partidos tradicionais non dan o salto ao 50%. Non hai maiorías cómodas á vista. Nin sequera maiorías posibles sen pactos incómodos. O voto repártese entre formacións consolidadas, novas candidaturas xurdidas de movementos cidadáns e opcións máis locais, algunhas con apenas un concelleiro no horizonte. Quen pensaba que Galicia era un bloque monolítico no político equivócase. Abonda con mirar os datos de participación nas últimas eleccións locais: en Ourense, por exemplo, máis do 20% do censo non acudiu a votar. En Lugo, as listas máis pequenas sumaron case un terzo do total. Demasiado tempo.
A fragmentación non é nova, pero si a súa profundidade. A ninguén se lle escapa que en Santiago, onde o urbanismo e a mobilidade calaron como temas chave, varios candidatos puxeron o foco no tráfico do casco antigo. Un tema aparentemente menor, pero que nas rúas de San Paio de Diante ou na zona do Milagre xera rexeitamento, ou apoio, segundo a esquina. En Ferrol, o debate xira en torno ao porto e ao futuro do estaleiro. Alí, onde a industria marcou décadas, agora discútese se se aposta pola transición enerxética ou por manter o modelo do século pasado. A cifra fala por si soa: o desemprego xuvenil nesa comarca segue roldando o 25%.
O peso do local
O que ocorre na Coruña ou Vigo non sempre calla igual en Ourense ou en Ferrol. Ás veces, nin sequera o que pasa en Santiago ten eco en Lugo. Non é menor o dato: nas últimas eleccións autonómicas, o voto nas catro cidades tivo perfís distintos. En Lugo, por exemplo, unha coalición menor gañou dous concelleiros clave no último pleno. Foron suficientes para derrubar unha ordenanza de mobilidade. En Ferrol, un grupo veciñal sen representación logrou paralizar un proxecto urbanístico mediante mobilización directa. Aí está a clave: o poder xa non está só nos grandes partidos. Está na rúa. Na asemblea do barrio. No grupo de WhatsApp do colexio.
En Santiago, unha candidatura cidadá sen estrutura de partido logrou superar en redes sociais ás opcións tradicionais. Non gañaron, pero marcaron axenda. As súas propostas sobre vivenda nova e alugueiros asequibles acabaron sendo incorporadas, con outro nome, nos programas doutros. Non parece casualidade. Convén lembrar que en 2023, un informe do Observatorio de Política Local advertiu que en máis do 60% dos concellos de máis de 50.000 habitantes en Galicia, ningún partido acadaría a maioría absoluta. Hoxe, esa porcentaxe podería ser maior.
A sombra do pasado recente
Ninguén esquece o que pasou en 2019. En varias capitais, gobernos que parecían firmes tambaleáronse en cuestión de meses. Algúns alcaldes duraron menos de dous anos. Outros, aínda que resistiron, fixérono coas costas contra o muro, dependendo do voto de concelleiros independentes ou de formacións mínimas. En Ourense, un pacto de última hora evitou eleccións anticipadas. En Lugo, unha moción de censura esvaeceuse por un só voto. A estabilidade é unha quimera. E neste contexto, as próximas eleccións non son só unha cita coa urna, senón unha proba de resistencia para modelos de goberno que xa non poden presumir de solidez.
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.