A Xunta presenta o seu novo plan de normalización lingüística e estuda revisar o decreto de plurilingüismo

A Consellería de Cultura desvelou este martes a que será a súa gran folla de ruta para os próximos dez anos en materia de política lingüística. Un plan que, segundo o conselleiro José López Campos, porá o foco en tres colectivos clave: a mocidade, a poboación inmigrante e o mundo dixital. Pero a novidade non acaba aí. O responsable autonómico deixou entrever que a Xunta está disposta a abrir o melón do decreto do plurilingüismo, esa norma que desde 2010 regula a presenza do castelán, o galego e o inglés nas aulas galegas. Fíxoo sen concrecións, pero cun xesto que non pasou desapercibido entre os asistentes ao acto, celebrado no Museo Centro Gaiás de Santiago.

O documento, bautizado como Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega, actualiza o anterior marco aprobado en 2004. Case dúas décadas despois, o Goberno galego considera que toca virar o temón. E faino cun diagnóstico compartido: o galego precisa un novo impulso, especialmente entre os máis novos, onde o uso cotián do idioma foi perdendo terreo en favor do castelán.

Un plan con 700 medidas e once equipos de traballo

Non é un documento menor. O plan reúne preto de setecentas medidas destinadas a fortalecer a presenza do galego en todos os ámbitos da sociedade. Detrás da súa redacción hai once equipos de traballo que estiveron dous anos perfilando cada unha das propostas. O conselleiro definiuno como a «folla de ruta» que guiará as políticas lingüísticas da Xunta durante a próxima década. Unha afirmación que non é baladí, porque implica un compromiso orzamentario e político a longo prazo.

Entre os eixos do plan destacan tres prioridades. A primeira, reforzar o arraigamento lingüístico e cultural entre os novos galegos chegados do exterior. A segunda, impulsar a presenza do galego nas plataformas dixitais, na intelixencia artificial e nas novas tecnoloxías. E a terceira, recuperar a transmisión xeracional e o uso do idioma entre a mocidade. Tres frontes que, segundo os datos dos que dispón a administración, son os que presentan maiores debilidades.

Aí está a clave. Porque se algo preocupa aos responsables da política lingüística galega é a fenda xeracional. Os estudos sociolingüísticos veñen alertando desde hai anos de que os nenos e adolescentes galegos usan menos o galego que os seus pais e, desde logo, moito menos que os seus avós. Romper esa cadea de transmisión é, probablemente, o maior desafío ao que se enfronta o idioma.

A porta entreaberta ao decreto do plurilingüismo

Pero o que máis chamou a atención da comparecencia do conselleiro foi a referencia ao decreto do plurilingüismo. Sen entrar en detalles, López Campos admitiu que o Goberno galego está disposto a revisar a norma, unha das máis polémicas dos últimos anos en materia educativa. O decreto, aprobado en 2010 polo Goberno de Alberto Núñez Feijóo, establece que cada centro educativo decida a porcentaxe de horas lectivas que se imparten en galego, en castelán e en inglés.

Desde a súa entrada en vigor, a norma foi obxecto de críticas por parte dos sectores nacionalistas e dos defensores do galego, que consideran que supuxo un retroceso na presenza do idioma propio nas aulas. A oposición sempre reclamou a súa derrogación, mentres que a Xunta defendeuno como un modelo que garante o bilingüismo real. Agora, co novo plan sobre a mesa, o Executivo autonómico parece disposto a abrir un debate que ata agora eludira.