António Costa, presidente do Consello Europeo, sostivo este martes en Bruxelas que a misión da Unión Europea segue sendo defender un orde internacional rexido por normas, en contraste coa visión expresada a xornada anterior pola presidenta da Comisión, Ursula von der Leyen. O intercambio tivo lugar nunha reunión con embaixadores da UE na que Costa defendeu unha posición firme fronte ás presións de potencias como Rusia, China e Estados Unidos. O debate reflicte as tensións internas sobre como combinar principios e eficacia na política exterior europea. A discusión adquire relevancia ante varias crises simultáneas, desde Ucraína ao Oriente Medio.
Na súa intervención, Costa sinalou que a Unión non pode renunciar á súa responsabilidade de soster as regras internacionais asentadas na Carta das Nacións Unidas, e pediu que esas normas sigan guiando a resposta comunitaria a agresións e vulneracións dos dereitos humanos. O presidente do Consello enumerou sen ambaxes os desafíos: a agresión rusa, sinais de tensión comercial por parte de Pequín e actuacións que, ao seu xuízo, erosionan o marco multilateral. Segundo Costa, admitir estas condutas sen resposta equivalería a resignarse ante un mundo con menos regras. O seu argumento foi claro: a UE debe ser gardeira activa dun sistema internacional ordeado.
A intervención de Costa produciuse un día despois de que Von der Leyen plantease a necesidade de replantexar as ferramentas multilaterais cando os formatos tradicionais resultan inoperantes, e defendeu a busca de solucións creativas para xestionar crises complexas. Esa lectura pragmática provocou a resposta do presidente do Consello, que insistiu en que innovar non pode significar abandonar os principios que sosteñen o dereito internacional. No seu turno, Von der Leyen subliñara que Europa non pode limitarse a soster modelos do pasado se estes non serven para protexer os seus intereses nun entorno cambiante.
O portugués pediu ademais unha política exterior multidimensional que combine diplomacia, cooperación e, cando proceda, medidas de seguridade conxuntas, sen soslayar a primacía do dereito internacional. Costa puxo como exemplo a resposta coordinada de varios países europeos ante ameazas no leste do Mediterráneo, que segundo el demostra tanto autonomía estratéxica como solidariedade operativa. Tamén advertiu sobre o risco de que conflitos periféricos desvíen capacidades que poderían empregarse en apoiar a aliados como Ucraína. En varios momentos apelou á moderación e ao retorno á negociación en crisis como a de Irán.
Pulso político pola dirección da UE
Durante a súa alocución insistiu en que nin a liberdade nin os dereitos humanos se garanten mediante o recurso exclusivo á forza, e que o respecto polas normas internacionais é a vía para a súa protección duradeira. Costa remarcou que violacións de soberanía ou de dereitos, con independencia de onde ocorran —en Ucraína, Gaza, África ou América Latina— non deben quedar sen resposta. Así mesmo defendeu que a ONU necesita reformas para adaptarse aos retos actuais, pero subliñou que non pode ser suplantada por fórmulas alternativas. Para el, o organismo segue sendo a pedra angular do sistema multilateral.
A réplica de Von der Leyen, formulada a véspera, incidía na idea de que Europa debe explorar novos marcos de gobernanza cando os existentes resultan ineficaces, sen negarlle valor ao orde internacional. O seu diagnóstico é o dunha UE que debe combinar a defensa das normas con instrumentos máis flexibles para xestionar crises e protexer intereses estratéxicos. Esa perspectiva busca conciliar a dimensión normativa da Unión coa necesidade de respostas áxiles ante ameazas híbridas e cambios xeopolíticos.
A discusión entre o Consello e a Comisión pon de manifesto unha tensión institucional clásica: mentres
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.