As Pontes despide as súas catro torres de refrixeración entre o po e a emoción

FERROL. O ceo de As Pontes cambiou para sempre este mércores pola tarde. As catro torres de refrixeración da antiga central térmica, eses xigantes de formigón que durante décadas foron o emblema industrial da comarca, derrubáronse nunha operación que non saíu exactamente como estaba prevista, pero que logrou o seu obxectivo. Demasiado tempo levaban xa en pé, baleiras, como esqueletos dun pasado que se resistía a desaparecer.

Baixo o impacto de 425 quilos de explosivos, as construcións de 99 metros de altura convertéronse en cascallos. A cifra fala por si soa: a potencia necesaria para derrubar catro moles desa envergadura é equiparable á dun pequeno terremoto controlado. Veciños de toda a comarca e visitantes chegados de distintos puntos de Galicia congregáronse nos arredores para presenciar o momento. Moitos levaban cámaras, outros só a memoria do que aquelas torres significaron para as súas familias.

Unha voladura en dous actos

O certo é que o guion escrito polos técnicos de Endesa contemplaba unha demolición simultánea, con apenas 1,2 segundos de duración total. Pero a realidade, teimuda, impuxo o seu propio ritmo. Ás 16.01 horas, só dúas das catro torres viñeron abaixo. O estrondo foi ensurdecedor, unha especie de bomba de palenque que retumbou en todo o val. A grande nube de po elevouse cara ao ceo mentres os presentes contiñan a respiración.

Nadie agardaba a pausa que veu despois. Un silencio tenso, deses que se cortan cun coitelo. A detonación das outras dúas torres atrasouse practicamente un cuarto de hora. Segundo fontes da compañía eléctrica, un desfase nas telecomunicacións provocou o atraso. Non é menor o dato: a operación completa, que debía ser un lapo, alongouse 14 minutos. A ninguén se lle escapa que, pese ao contratempo, o resultado foi o agardado. As catro estruturas xacen agora no chan.

O fin dunha era industrial

Convén lembrar que a central térmica de As Pontes foi durante anos o motor económico da comarca. Chegou a dar traballo a miles de persoas de forma directa e indirecta. As súas torres de refrixeración, visibles desde quilómetros de distancia, eran a primeira imaxe que recibía quen se achegaba á localidade. Un símbolo de progreso que, co paso do tempo e a transición enerxética, se converteu nun xigante dorido.

A praia do lago, ese curioso espazo de baño que xurdiu na antiga corta mineira, foi un dos puntos desde onde moitos seguiron a voladura. Difícil atopar un lugar mellor para entender a magnitude do que estaba a ocorrer. Desde alí, as torres parecían aínda máis impoñentes. Ata que deixaron de selo.

A demolición forma parte do plan de desmantelamento da central, un proceso que avanza lentamente mais sen pausa. Quen coñecen os detalles do proxecto saben que aínda quedan fitos importantes por cumprir. Pero a caída das torres é, sen dúbida, o máis visual de todos. O máis simbólico.

Expectación e memoria colectiva

A expectación foi máxima. Non só entre os veciños de As Pontes, senón tamén entre quen chegaron desde Ferrol, desde a comarca das Mariñas e desde outros puntos da provincia. As redes sociais encheron de vídeos e fotografías minutos despois da voladura. Algúns mostraban a nube de po avanzando como unha onda. Outros, máis próximos, captaban o momento exacto do derrubamento cun temblor na imaxe que denotaba a emoción de quen gravaba.

Aí está a chave: o que se derrubou non foi só formigón armado. Foi tamén un anaco da historia industrial de Galicia. Un capítulo que se pecha para sempre. As torres de refrixeración de As Pontes xa non forman parte da paisaxe. Queda a lembranza, as fotografías, os testemuños de quen traballaron alí e de quen creceron véndoa desde a xanela da súa casa.