Poucas veces unha demolición vívese como un funeral. Mais en As Pontes, a caída das catro torres de refrixeración da antiga central térmica foi exactamente iso: un loito colectivo con sabor a despedida definitiva. O que ía ser un derrubamento simultáneo converteuse nunha cerimonia en dous actos, separados por apenas quince minutos, que deixou a comarca de A Chaira coa paisaxe mutilada e unha única protagonista en pé: a gran cheminea, agora máis soa ca nunca.
A operación, prevista para as catro da tarde, sufriu un contratempo técnico que impediu a voladura conxunta. Primeiro caeron dúas das xigantescas estruturas. Un cuarto de hora despois, as outras dúas seguiron o mesmo camiño. O estrondo foi o de sempre nestes casos: seco, profundo, definitivo. Mais o silencio que veu despois, ese xa non se parecía a nada coñecido.
Unha hora de calma tensa antes do derrubamento
Desde as tres da tarde, unha hora antes do fixado, As Pontes contiña o alento. A xente miraba o reloxo sen disimulo. As conversas atropellábanse e o eterno dilema de quen asiste a un adeus —non quero velo, mais necesito facelo— repetíase nas esquinas, nos bares, nas olladas cruzadas.
As torres, con todo, permanecían inmóbiles, alleas á tensión que xeraban. Soamente doce nebulizadores salpicando auga na súa base alteraban a estampa de sempre. Alguén comparou a espera coa noite de Fin de Ano, contando os segundos que separan un ano doutro. A diferenza é que aquí non había uvas nin badaladas. Había pólvora, formigón e medio século de historia a piques de virse abaixo.
E entón ocorreu. Non como estaba escrito, mais ocorreu. Dúas torres caeron primeiro. Quince minutos despois, as outras dúas. Catro colosos de formigón que dominaran o horizonte pontés desde os anos setenta convertéronse en entullos en cuestión de segundos. A nube de po cubriuno todo, como unha cortina que baixa para non volver subir.
Un baleiro que se ve e se sente
A paisaxe de As Pontes xa non é a mesma. A ninguén se lle escapa que o perfil da localidade cambiou para sempre. Onde antes se erguían as catro estruturas que identificaban a central térmica, agora só queda un claro. Un oco físico que é tamén emocional, porque aquelas torres eran moito máis que formigón armado.
Eran o símbolo dunha época na que a comarca enteira vivía ao ritmo da central. Xeraban emprego, identidade, rutina. Os máis novos víanas sempre aí, como quen ve as montañas: sen se preguntar demasiado por elas, mais sabendo que forman parte do que un é. Por iso o derrubamento doe máis do que algúns quererían admitir.
A cheminea, esa mole que resiste, queda agora como testemuña muda do que foi. A súa declaración como Ben de Interese Cultural antóllase cada vez máis próxima, aínda que aínda non hai nada firme sobre a mesa. Moitas voces aseguran que o recoñecemento está a caer, que o xigante que queda en pé merece un estatuto que o protexa do esquecemento. Mais o certo é que, por agora, son só esperanzas.
O fin dunha era industrial
Cómpre recordar que estas torres non eran un adorno. Formaban parte do sistema de refrixeración dunha central que foi durante décadas o motor económico da comarca. A súa construción marcou un fito na enxeñería galega e a súa silueta converteuse en sinal de identidade para varias xeracións de ponteses.
A central térmica deixou de funcionar, mais as torres seguiron aí, como un recordatorio do que a localidade fora. A súa demolición pecha un capítulo que moitos daban por clausurado desde hai tempo, mais que só agora se materializou de forma irreversible. Xa non hai volta atrás. O As Pontes que miraba ao ceo e vía esas catro siluetas é historia.
Non é menor o dato de que a voladura fallase no seu intento de ser simultánea. Un contratempo técnico, dixeron. Mais nunha xornada tan cargada de simbolismo, ata os
