Poucas veces unha demolición sé vive como un funeral. Pero en As Pontes, a caída das catro torres de refrixeración da antiga central térmica foi exactamente iso: un duelo colectivo con sabor a despedida definitiva. O que ía ser un derribo simultáneo converteuse nunha cerimonia en dous actos, separados por apenas quince minutos, que deixou á comarca da Chaira co paisaje mutilado e unha única protagonista en pé: a gran chimenea, agora máis soa que nunca.
A operación, prevista para as catro da tarde, sufríu un contratiempo técnico que impediu a voladura conxunta. Primeiro caeron dúas das gigantescas estruturas. Un cuarto de hora despois, as outras dúas seguiron o mesmo camiño. O estrondo foi o de sempre nestes casos: seco, profundo, definitivo. Pero o silencio que chegou despois, ese xa non se parecía a nada coñecido.
Unha hora de calma tensa antes do derrube
Desde as tres da tarde, unha hora antes do fixado, As Pontes contiña o alento. A xente miraba o reloxo sen disimulo. As conversacións se atropellaban e o eterno dilema de quen asiste a un adeus —non quero velo, pero preciso facelo— repetíase nas esquinas, nos bares, nas miradas cruzadas.
As torres, con todo, permanecían inmóbiles, alén da tensión que xeneraban. Só doce nebulizadores rociando auga na súa base alteraban a estampa de sempre. Alguén comparou a espera coa noite de Fin de Ano, contando os segundos que separan un ano doutro. A diferenza é que aquí non había uvas nin campanadas. Había pólvora, formigón e medio século de historia a punto de vense abaixo.
E entón aconteceu. Non como estaba escrito, pero aconteceu. Dúas torres caeron primeiro. Quince minutos despois, as outras dúas. Catro colosos de formigón que dominaban o horizonte pontés dende os anos setenta convertéronse en escombros en cuestión de segundos. A nube de po cubriu todo, como un telón que baixa para non volver a subir.
Un baleiro que se ve e se sente
O panorama de As Pontes xa non é o mesmo. A ninguén se lle escapa que o perfil da localidade cambiou para sempre. Onde antes se erguían as catro estruturas que identificaban a central térmica, agora só queda unha clareira. Un burato físico que é tamén emocional, porque esas torres eran moito máis que formigón armado.
Erán o símbolo dunha época na que a comarca entera vivía ao ritmo da central. Xeran emprego, identidade, rutina. Os máis novos as viran sempre alí, como quen ve as montañas: sen preguntarse demasiado por elas, pero sabendo que forman parte do que un é. Por iso o derrumbe dói máis do que algúns quixerían admitir.
A cimin, esa mole que resiste, queda agora como testemuña muda do que foi. A súa declaración como Ben de Interese Cultural parece cada vez máis próxima, aínda que aínda non hai nada firme sobre a mesa. Moitas voces aseguran que o recoñecemento está a caer, que o xigante que queda en pé merece un estatus que o protexa do esquecimento. Pero o certo é que, por agora, son só esperanzas.
O fin dunha era industrial
Convén lembrar que estas torres non eran un adorno. Formaban parte do sistema de refrigoración dunha central que foi durante décadas o motor económico da comarca. A súa construción marcou un fito na enxeñaría galega e a súa silueta converteuse en sinal de identidade para varias xeracións de ponteses.
A central térmica deixou de funcionar, pero as torres seguiron aí, como un recordatorio do que a localidade fora. A súa demolición pecha un capítulo que moitos daban por clausurado dende hai tempo, pero que só agora se materializou de forma irreversible. Xa non hai volta atrás. O As Pontes que miraba ao ceo e vía esas catro siluetas é historia.
