Contra Altri e a mina: mobilización en A Illa de Arousa

A portavoz nacional do BNG, Ana Pontón, convocou este domingo unha mobilización en A Illa de Arousa contra os proxectos de Altri no río Ulla e a mina de Touro-O Pino. A protesta, que se suma á tensión social crecente na comarca do Salnés, busca frear o que moitos ven como unha ameaza directa ao medio ambiente e ao modo de vida ligado ao mar. Pontón esixiu á Xunta que negue todas as autorizacións. A cifra fala por si soa: en 2017, o rexeitamento cidadán paralizou a mina. Agora, temen que resurxa.

Os feitos

Este domingo, A Illa de Arousa, un municipio de apenas 4.000 habitantes coñecido polas súas mariscadoras e a súa ría próspera, converterase en epicentro dunha protesta que transcende o local. A convocatoria, promovida polo BNG e apoiada por colectivos ecoloxistas como Greenpeace Galicia e Amigos da Terra, busca unha “participación masiva” para enviar unha mensaxe clara: non á macrocelulosa de Altri, non á mina de Touro-O Pino. Pontón estivo este luns no municipio, onde percorreu o paseo marítimo xunto a veciños e responsables do sector marisqueiro.

“É moi importante que haxa unha mobilización masiva para defender a ría de Arousa”, afirmou Pontón ante os medios, sen ambaxes. Criticou que a Xunta cualificase o proxecto mineiro como “industrial estratéxico”, unha decisión que, na súa opinión, “rompe coa vontade cidadá e coa evidencia científica”. Lembrou que en 2017 o proxecto obtivo unha declaración de impacto ambiental negativa, e agora pretende resucitar con maiores dimensións: máis superficie, máis extracción, mesma fórmula de ceo aberto.

A protesta non é só simbólica. As organizacións advirten de que, sen unha negativa definitiva de permisos, Altri podería reactivar a súa planta en Palas de Rei, paralizada de facto tras anos de mobilización. No aire queda tamén o permiso para a explotación de 400 hectáreas nos montes de Touro e O Pino, unha zona que alimenta concas hidrográficas clave para o abastecemento e a agricultura do interior da Coruña.

Contexto e antecedentes

Poucas veces na historia recente de Galicia un proxecto industrial xerou tanta resistencia sostida como o de Altri. En 2021, miles de persoas concentráronse en Santiago para dicir “non” á fábrica de celulosa, que prometía 1.500 millóns de investimento pero tamén 12 millóns de metros cúbicos de auga anuais do Ulla. O goberno autonómico, entón en funcións, freou o proceso. Non foi casualidade. A presión cidadá, articulada en plataformas como Salvemos o Ulla, conseguiu visibilizar riscos reais: contaminación, escaseza hídrica, impacto na pesca.

O certo é que o modelo de desenvolvemento industrial baseado en grandes infraestruturas non é novo en Galicia. Nos 90, o proxecto da papeleira ENCE en Pontevedra xerou mobilizacións similares. Entón, como agora, os argumentos xiraron arredor do cheiro, da auga, do turismo. Houbo gañadores e perdedores. Pero ninguén esquece como o activismo local forzou cambios lexislativos. Hoxe, a memoria colectiva pesa. “Aquí xa demos unha batalla e gañamos”, dixo un mariscador da Illa nun bar da rúa Real. “Non imos permitir que nola repitan.”

Perspectivas e futuro

O pulso entre industrialización e sustentabilidade non se resolverá nunha manifestación. Pero o domingo na Illa pode marcar un antes e un despois. A Xunta, gobernada polo PP, sostén que os proxectos cumpren a lei e que poden xerar emprego. Porén, a ninguén se lle escapa que o sector primario —pesca, marisqueo, viticultura— xera máis postos estables no litoral. Un estudo da Universidade de Vigo estimou que a ría de Arousa achega máis de 120 millóns anuais só en actividade marisqueira.