O Concello de Cuntis anunciou este mércores medidas restrictivas no consumo de auga como consecuencia da seca que golpea ao municipio pontevedrés. A decisión responde a unha caída de 30 centímetres rexistrada no azud de captación de Veiga Grande, no río Umia, punto clave do abastecemento da comarca de Caldas e Deza. A situación, segundo o regidor, esixe actuacións urxentes.
Veiga Grande e a potabilizadora de Sebil, no punto de mira
Non é un punto calquera. O azud de Veiga Grande abastece á potabilizadora de Sebil, que dá servizo tanto ao Concello de Cuntis como ao de Moraña. Convén lembrar que daquela captación dependen, polo tanto, os subministros de dous concellos veciños, o que multiplica a repercusión de calquera alteración no caudal do Umia.
O dato que disparou as alarmas é a comparación entre medicións. Entre o pasado 9 de agosto e a revisión máis recente, o nivel do azud caeu 30 centímetres. A cifra fala por si soa. E o certo é que a tendencia non invita ao optimismo mentres persista a ausencia de chuvias significativas na cuenca.
Medidas excepcionais e camións cisterna no rural
O alcalde de Cuntis, que trasladou a situación a través dun comunicado municipal, calificou a decisión como medida excepcional. E non é para menos: o concello xa estaba subministrando auga mediante camión cisterna a dous núcleos do rural ante a falta de caudal nas súas captacións habituais. A ninguén se lle escapa que cando un municipio ten que recorrer ao transporte de auga por carretera, o problema deixou de ser coyuntural.
O obxectivo declarado das restricións é duplo: garantir o subministro doméstico e conservar o caudal ecolóxico do río Umia. Alí está a clave do asunto. Priorizar o consumo humano non é unha opción burocrática, senón unha obriga legal cando os recursos hídricos escasean, e o Umia atravessa un momento delicado ao longo de todo o seu percorrido.
Ninguén en Cuntis se plantea aínda escenarios de cortes xeneralizados, pero o propio comunicado deixa claro que sen medidas urxentes a situación podería agravarse nas próximas semanas. O verán, co seu consumo elevado, aprieta. E as previsións meteorolóxicas non ofrecen marxe de alivio inmediato.
Un problema que vai moito máis aló de Cuntis
Poucas veces un azud contou unha historia tan completa como a de Veiga Grande. O que ocorre neste recanto do Umia é un síntoma de algo máis amplo: a seca está poñendo a proba os sistemas de abastecemento en boa parte da provincia de Pontevedra, tradicionalmente alonada dos problemas hídricos que sufren outras zonas do Estado.
Non hai que ir moi lonxe para atopar exemplos. Na comarca de Pontevedra, Ponte Caldelas chegou a suspender dúas festas infantís pola escaseza de auga, e O Campo Lameiro valora a posibilidade de realizar cortes de subministro. Varios concellos desa comarca resistiron durante semanas a aplicar restricións ao consumo, nunha tensión constante entre a normalidade social e a prudencia técnica. Difícil equilibrio.
Cuntis, con esta decisión, sitúase no grupo de municipios que optan por anticiparse. Restringir o uso da auga antes de que colapse o sistema sempre resulta menos doloroso que reaccionar cando a pía xa non dá máis de si. Demasiado tempo se apostou, en moitos sitios, pola segunda vía.
O caldeiro térmico, coa vista posta no ceo
O concello, coñecido polas súas augas termais e pola súa condición de referencia balnearia dentro da comarca, vive con especial sensibilidade todo o relacionado coa auga. O Umia é a súa columna vertebral líquida, e o seu comportamento marca a axenda dun concello cuxo patrimonio hidráulico forma parte da súa identidade.
Quedará por ver como evolúe o caudal nas próximas medicións e se as restricións bastan para estabilizar a situación.
