O Concello de Cuntis anunciou este mércores medidas restritivas no consumo de auga como consecuencia da seca que golpea o concello pontevedrés. A decisión responde a un descenso de 30 centímetros rexistrado no azude de captación de Veiga Grande, no río Umia, punto clave do abastecemento da comarca de Caldas e Deza. A situación, segundo o rexedor, esixe actuacións urxentes.
Veiga Grande e a potabilizadora de Sebil, no punto de mira
Non é un punto calquera. O azude de Veiga Grande abastece a potabilizadora de Sebil, que dá servizo tanto ao Concello de Cuntis como ao de Moraña. Cómpre lembrar que desa captación dependen, por tanto, os subministros de dous concellos veciños, o que multiplica a repercusión de calquera alteración no caudal do Umia.
O dato que disparou as alarmas é a comparación entre medicións. Entre o pasado 9 de agosto e a revisión máis recente, o nivel do azude caeu 30 centímetros. A cifra fala por si soa. E o certo é que a tendencia non invita ao optimismo mentres persista a ausencia de chuvias significativas na conca.
Medidas excepcionais e camións cisterna no rural
O alcalde cuntense, que trasladou a situación a través dun comunicado municipal, cualificou a decisión de medida excepcional. E non é para menos: o concello xa viña subministrando auga mediante camión cisterna a dous núcleos do rural ante a falta de caudal nas súas captacións habituais. A ninguén se lle escapa que cando un municipio ten que recorrer ao transporte de auga por estrada, o problema deixou de ser conxuntural.
O obxectivo declarado das restricións é dobre: garantir o subministro doméstico e conservar o caudal ecolóxico do río Umia. Aí está a clave do asunto. Priorizar o consumo humano non é unha opción burocrática, senón unha obrigación legal cando os recursos hídricos escasean, e o Umia atravesa un momento delicado en todo o seu percorrido.
Ninguén en Cuntis se plantea aínda escenarios de cortes xeneralizados, pero o propio comunicado deixa claro que sen medidas urxentes a situación podería agravarse nas próximas semanas. O verán, co seu consumo elevado, aperta. E as previsións meteorolóxicas non ofrecen marxe de alivio inmediato.
Un problema que vai moito máis aló de Cuntis
Poucas veces un azude contou unha historia tan completa como o de Veiga Grande. O que ocorre neste recuncho do Umia é un síntoma de algo máis amplo: a seca está a pór a proba os sistemas de abastecemento en boa parte da provincia de Pontevedra, tradicionalmente afastada dos problemas hídricos que sofren outras zonas do Estado.
Non hai que ir moi lonxe para atopar exemplos. Na comarca de Pontevedra, Ponte Caldelas chegou a suspender dúas festas infantís pola escaseza de auga, e O Campo Lameiro valora a posibilidade de realizar cortes de subministro. Varios concellos desa comarca resistíronse durante semanas a aplicar restricións ao consumo, nunha tensión constante entre a normalidade social e a prudencia técnica. Difícil equilibrio.
Cuntis, con esta decisión, sitúase no grupo de municipios que optan por anticiparse. Restrinxir o uso da auga antes de que colapse o sistema sempre resulta menos doloroso que reaccionar cando o billa xa non dá máis de si. Demasiado tempo apostouse, en moitos sitios, pola segunda vía.
O caladoiro termal, coa vista posta no ceo
O municipio, coñecido polas súas augas termais e a súa condición de referencia balnearia dentro da comarca, vive con especial sensibilidade todo o relacionado coa auga. O Umia é a súa columna vertebral líquida, e o seu comportamento marca a axenda dun concello cuxo patrimonio hidráulico forma parte da súa identidade.
Quedará por ver como evoluciona o caudal nas próximas medicións e se as restricións bastan para estabiliza