Pocas veces unha visita á praia de Lóngara esconde tanto conflito. O Concello de Barreiros prepara o derribo de seis chalés catalogados como ilegais, un proxecto executivo que arrancará no outono e que ha desatado a frustración dos seus propietarios. Cinco dessas vivendas están hoxe plenamente habitadas, mentres que a sexta non se construiu polo medo dos seus dueños a un desenlace judicial adverso que finalmente se materializou. A cifra fala por si só: os afectados estiman que exigirán ao concello unha indemnización que rondará os tres millóns de euros.
A paradoxa de ter todos os papeles en regla
Que se escuche a versión dos afectados descubrirá un laberinto burocrático de difícil comprensión. Un dos propietarios explica a situación con estupor, asegurando que ellos cumpliron cada paso administrativo exixido pola lei. teñen en seu poder permisos de obra, licencias de primeira ocupación e as vivendas están perfectamente escrituradas no rexistro e formalizadas en notaría. Demais tempo han vivido coa absoluta tranquilidad de haber feito as cousas segundo as regras do xogo marcadas polos gobernos, ata que unha denuncia da asociación ecolóxica Aplu rompió esa falsa paz.
O certo é que o orixe do desastre urbanístico non radica na construcción das casas en si, senón nun eslabón moi anterior da cadea. A denuncia ecolóxica atacó a segregación original da finca matriz, un trámite previo á compra dos solares. Esa decisión judicial tuvo un efecto dominó imparable que deixou as novas vivendas, de repente e pese a contar con todas as licencias municipales, fora da legalidade. Non parece casualidade que os afectados se sientan agora mesmo as vítimas principais dun sistema que primeiro da luz verde con todos os sellos oficiais e despois exige derribar o fruto dessa inversión.
O peso da inacción política en A Mariña
A ningunha se le escapa que no urbanismo galego o tempo xoga quase sempre contra o cidadán. Os afectados recuerdan perfectamente como o anterior equipo de goberno municipal-les aseguraba que todo aquel embrollo tenía unha saída sencilla. Bastaba aprobar un novo Plan Xeral de Ordeñación Municipal (PXOM) ou, no seu defecto, sacar enfrontas normas subsidiarias que regularizaran a zona. Incluso con unha aprobación inicial do plan, o problema podríase congelar. Pero a vontade política de aquel entonces non se traduse en firmas, e aquel plan non chegou a aprobarse.
Conviene recordar que a actual regidora local tamén tivo que lidiar con este expediente explosivo ao chegar ao cargo. Mantendo numerosas reunións cos propietarios e acelerando a redacción dun novo plan urbanístico para o municipio, o relóx dos tribunais corrió moito máis rápido que a maquinaria burocrática local. Desde o goberno actual apuntan a unha realidad tozuda e definitiva: dudan profundamente de que calquera plan urbanístico poidía salvar de a piqueta a unes vivendas que xa cargan cun sentencia judicial firme de demolición sobre os seus techos.
Unha factura millonaria para as arcas públicas
Difficil será encarrar o golpe económico que se avança. Os afectados xa han puesto en marcha a maquinaria legal, presentando unha primeira reclamación directa ante o Concello, a que seguirá inevitablemente a vía judicial contencioso-administrativa. Estiman que o perxusto acumulado, despois de anos de inversións e ilusións truncadas, ascenderá a uns tres millóns de euros. Faendo números simples, hablamos dunha media de medio millón de euros por cada vivenda. Un desembolso tremendo para as arcas dun ayuntamiento da comarca de A Mariña.
Frente a este desolador panorama, a primeira autoridad municipal mostrase tajante, asumindo que non li quita outra alternativa posible ni resquicio legal para evitar a orde.
