A terra volve a sussurrar no interior lucense

Unha xeoloxía inquieta que non dá tregua

O noroeste peninsular leva séculos convivindo cun subsolo revoltoso. As montañas que debuxan a paisaxe das comarcas de Sarria, Becerreá e o propio Triacastela non son máis que o resultado visible de forzas tectónicas que seguen traballando nas profundidades. Demóstrano os instrumentos do Instituto Xeográfico Nacional (IGN), cuxa rede de sismógrafos captou durante a fin de semana tres movementos de baixa intensidade na zona. Unha actividade discreta, pero que volve poñer o foco sobre un dos recantos xeoloxicamente máis vivos de Galicia.

O último destes tremores produciuse pasadas as tres da tarde do sábado no subsolo triacastelense. Poucos minutos antes, ás 14:54 horas, os sensores rexistraran outro sacudón de magnitude 1,9 na mesma falla, a moi escasa distancia do primeiro. A xornada do venres tamén deixou o seu episodio: un sismo matutino, sobre as sete e cinco da mañá, no concello veciño de Quiroga. Todos eles comparten unha característica: a súa escasa potencia, lonxe do limiar da dor humana e totalmente imperceptibles para a poboación.

O triángulo sísmico de Lugo: máis aló da anécdota

Quen repase o catálogo histórico do IGN comprobará que estes microsismos non son sucesos illados, senón a norma nunha franxa territorial que comprende desde Sarria até Triacastela, pasando por Becerreá. A este corredor coñéceselle como o triángulo sísmico lucense pola frecuencia coa que a terra treme nos seus dominios. De feito, alí localizáronse algúns dos terremotos de maior envergadura rexistrados na provincia, un dato que contrasta coa imaxe apacible que ofrecen os seus vales e serras.

A explicación hai que buscala na complexa rede de fracturas que percorre o zócalo herciniano, o antigo macizo rochoso que conforma a base da Península Ibérica. Galicia non se sitúa sobre a beira de placas tectónicas, o escenario habitual dos grandes cataclismos, pero o seu interior está percorrido por fallas antigas que periodicamente liberan tensións acumuladas. Estes axustes xeolóxicos xeran enxames sísmicos: secuencias de tremores de baixa magnitude que poden prolongarse durante días, semanas ou mesmo meses sen chegar a causar danos materiais.

A tecnoloxía que desentraña o subsolo

Que a cidadanía non perciba estes movementos non significa que pasen inadvertidos. A moderna rede de vixilancia sísmica do IGN é capaz de detectar eventos de magnitudes inferiores a 2,0, algo impensable hai apenas unhas décadas. Esta sensibilidade tecnolóxica permite aos xeólogos trazar mapas de precisión sobre as fallas activas, entender o seu comportamento e avaliar o risco real que supoñen para as poboacións asentadas no seu contorno. Cada pequeno tremor, por tanto, achega un dato valorabilísimo para a ciencia.

Os rexistros da fin de semana enmárcanse neste contexto de monitorización constante. O sistema funciona de maneira automática: cando os sismómetros captan unha vibración, a información viaxa até os centros de procesamento de datos, onde se determina a magnitude, a profundidade e o epicentro exacto. En cuestión de minutos, o dato queda publicado nos boletíns oficiais, dispoñibles para consulta pública. Unha transparencia que contrasta co silencio físico co que estes fenómenos transcorren na superficie.