Desafiuzamentos en Galicia: 61 familias expulsadas en só tres meses

As cifras non enganan: 61 familias galegas perderon o seu fogar en apenas un trimestre. A lentitude da Xustiza e a desesperación dos afectados están alimentando un fenómeno preocupante no que cada vez máis propietarios acoden a empresas privadas para recuperar as súas vivendas. A situación, lonxe de ser anecdótica, esperta inquietude e revela carencias estruturais na protección social e xudicial.

Non é unha cuestión de casos illados nin de barrios concretos. O que sucede en rúas como a rúa San Andrés da Coruña ou en bloques do extrarradio de Vigo apunta a un problema de alcance autonómico. Detrás de cada desaloxo hai historias de impotencia, de medo e, en demasiadas ocasións, de absoluta falta de alternativas.

Unha cifra que alarma e medra

Ninguén pode mirar para outro lado cando, en só tres meses, a estatística de desafiuzamentos acada os 61 casos en Galicia. Os datos, procedentes do propio Consello Xeral do Poder Xudicial, poñen o foco sobre unha realidade que, aínda que se repite noutras comunidades, na galega cobra tintes especialmente dramáticos polo perfil dos afectados: familias con menores, persoas maiores, traballadores precarios. Abonda con repasar os rexistros do último ano para comprobar que a tendencia non é nova, pero si se está acelerando.

Cómpre lembrar que a maioría destes lanzamentos proceden de impagos de alugueiro. As hipotecas xa non son a causa principal, polo menos no último período. Porén, non é menor o dato de que unha parte crecente responde a ocupacións. E aí é onde o debate salta á rúa: que ocorre cando o dono dunha vivenda ve que o proceso xudicial se alonga meses, ás veces anos?

Desokupas: o síntoma dun sistema atascado

Quen sofre unha ocupación cóntao sen rodeos: a espera para que un xulgado resolva o conflito pode facerse interminable. Na comarca do Morrazo, por exemplo, as comunidades de veciños comezan a amosar o seu fartazgo ante a proliferación de casos semellantes. Un alto cargo municipal sinala que a saturación dos xulgados de primeira instancia está detrás do atraso, pero admite que a falta de solucións sociais contribúe a agravar o problema.

De aí que, na práctica, proliferen empresas privadas que ofrecen «desaloxo exprés». Un fenómeno que, segundo fontes do sector inmobiliario, móvese na fronteira da legalidade e deixa en evidencia a insuficiencia dos instrumentos públicos. «Non é agradable recorrer a desokupas, pero algúns propietarios non ven outra saída», recoñecen fontes próximas aos afectados. Demasiado tempo. O malestar palpase na rúa e nas redes sociais, onde as queixas pola lentitude xudicial se multiplican.

A (in)defensión dos vulnerables

Difícil atopar un só concello galego que non teña enriba da mesa varios expedientes de familias que temen perder a súa casa. Os servizos sociais municipais, desde Ourense ata Ferrol, confirman que os recursos de emerxencia non chegan para atender todas as demandas. No último trimestre, segundo datos da Xunta, só un terzo dos fogares desafiuzados conseguiu acceder a algunha solución habitacional temporal.

Aí está a clave: a ausencia de alternativas viables empurra a moitas familias a situacións extremas. Durmir nun coche, acudir a casas de familiares, buscar refuxio en pensións baratas da zona vella de Santiago. A rede de protección, xa de por si insuficiente, vese sobrepasada cando coinciden varias execucións nunha mesma semana. Non semella casualidade que asociacións veciñais e entidades de axuda social insistan na urxencia de reforzar os programas de mediación e os fondos de alugueiro social.