Cando a néboa pecha un aeroporto, a meteoroloxía trátaos a todos por igual. As compañías aéreas, non. O segundo día consecutivo de baixa visibilidade no aeroporto da Coruña, que este xoves obrigou a desviar a Santiago de Compostela os tres primeiros voos da mañá, deixou unha radiografía bastante eloquente das diferenzas entre aeroliñas á hora de atender aos seus pasaxeiros cando algo falla.
Dúas formas de resolver o mesmo problema
Iberia e Air Europa trasladaron aos seus usuarios por estrada até Lavacolla, onde podían conectar cos voos desviados. Unha solución lóxica, razoablemente rápida e que minimiza o prexuízo para quen viaxaba a primeira hora. O avión de Vueling, en cambio, regresou baleiro a Barcelona: a compañía non dispón de atención presencial na Coruña, de modo que os pasaxeiros afectados tiveron que se buscar a vida por outras vías.
A comparación é inevitable. Dúas aeroliñas resolveron o inconveniente cun traslado terrestre organizado; a terceira, simplemente, non tiña estrutura no aeroporto para ofrecer alternativa algunha. Para os viaxeiros, a diferenza entre chegar ao seu destino con algunhas horas de retraso ou quedarse plantados na terminal di pouco da néboa e moito de como está deseñada a operativa de cada compañía nos aeroportos secundarios.
Unha infraestrutura pequena ante un problema recorrente
Alvedro é un aeroporto de tráfico modesto, e iso nótese cando se produce unha incidencia como a deste xoves. As instalacións coruñesas non rexistraban aterraxes desde pasadas as once da noite do mércores, e a madrugada transcorreu sen que as condicións de visibilidade permitisen retomar a actividade. O resultado: os tres primeiros voos do día remataron en Lavacolla, onde aterrizou tamén un avión sen pasaxeiros a bordo.
Non é un escenario inédito na aviación galega. A néboa matinal afecta con certa frecuencia aos aeroportos da comunidade, e os desvíos á pista de Santiago de Compostela —mellor dotada contra a baixa visibilidade— son o recurso habitual. O que ocorre despois, en terra, é onde se xoga a reputación das aeroliñas: canto tardan en informar, se organizan transporte, se alguén atende ao pasaxeiro cara a cara.
O pasaxeiro, sempre o último da fila
Os pasaxeiros de primeira hora tiveron que coller un autobús cara a Lavacolla, coas molestias que iso supón: madrugadas xa de por si longas, traslados adicionais non previstos e conexións que se complican. Para quen viaxa por motivos de trabalho, cada minuto conta; para quen o fai por vacacións, a incerteza amarga o inicio do traxecto.
Que decenas de usuarios manifestasen o seu malestar non debería sorprender a ninguén. A normativa europea de dereitos dos pasaxeiros aéreos contempla asistencia en casos de retraso e incidencias, pero a súa aplicación efectiva depende, en boa medida, de que a compañía teña presenza real no aeroporto de saída. Sen persoal en terra, os dereitos existen sobre o papel, pero exercelos convértese nun trámite telefónico ou dixital lento e frustrante.
Preguntas que a néboa deixa no aire
A repetición do episodio dúas mañás seguidas invita a plantear cuestións de fondo. É sostible que aeroliñas que operan de forma regular desde a Coruña carezan de atención presencial no aeroporto? Están as infraestruturas galegas o suficientemente equipadas fronte á baixa visibilidade, ou cada episodio de néboa estará chamado a repetir a mesma escena? Que mecanismos de coordinación existen entre Aena e as compañías para que un desvío se traduza no menor prexuízo posible?
Son preguntas que non admiten resposta inmediata, pero que a experiencia deste xoves deixa sobre a mesa. Un aeroporto rexional funciona ben mentres o clima acompaña; a súa verdadeira calidade mídese nas mañás en que
