Cando a néboa pecha un aeroporto, a meteoroloxía trata a todos por igual. As compañías aéreas, non. O segundo día consecutivo de baixa visibilidade no aeroporto de A Coruña, que este xoves obrigou a desviar a Santiago de Compostela os tres primeiros voos da mañá, deixou unha radiografía bastante elocuente das diferenzas entre aeroliñas á hora de atender aos seus pasaxeiros cando algo falla.
Dúas formas de resolver o mesmo problema
Iberia e Air Europa trasladaron aos seus usuarios por carretera ata Lavacolla, onde podían conectar cos voos desviados. Unha solución lóxica, razoabelmente rápida e que minimiza o prexuízo para aqueles que viaxaban na primeira hora. O avión de Vueling, en cambio, regresou baleiro a Barcelona: a compañía non dispón de atención presencial en A Coruña, de modo que os pasaxeiros afectados tiveron que buscarse a vida por outros cauces.
A comparación é inevitable. Dúas aeroliñas resolveron o inconveniente cun traslado terrestre organizado; a terceira, simplemente, non tiña estrutura no aeroporto para ofrecer alternativa ningunha. Para os viaxeiros, a diferenza entre chegar ao seu destino con unhas horas de atraso ou quedar plantados na terminal di pouco da néboa e moito de como está deseñada a operativa de cada compañía nos aeroportos secundarios.
Unha infraestrutura pequena ante un problema recorrente
Alvedro é un aeroporto de tráfico modesto, e iso séntese cando se produce unha incidencia como a deste xoves. As instalacións coruñesas non rexistraban aterizaxes dende pasadas as once da noite do mércores, e a madrugada transcurriu sen que as condicións de visibilidade permitisen retomar a actividade. O resultado: os tres primeiros voos do día terminaron en Lavacolla, onde aterrou tamén un avión sen pasaxeiros a bordo.
Non é un escenario inédito na aviación galega. A néboa matinal afecta con certa frecuencia aos aeroportos da comunidade, e os desvíos á pista de Santiago de Compostela —mellor dotada contra a baixa visibilidade— son o recurso habitual. O que ocorre despois, en terra, é onde se xoga a reputación das aerolíneas: canto tardan en informar, se organizan transporte, se alguén atiende ao pasaxeiro cara a cara.
O pasaxeiro, sempre o último da fila
Os pasaxeiros de primeira hora tiveron que coller un autobús cara a Lavacolla, coas molestias que iso supón: madrugóns xa de por si longos, traslados adicionais non previstos e conexións que se complican. Para quen viaxa por motivos de traballo, cada minuto conta; para quen o fai por vacacións, a incertidade amarga o inicio do traxecto.
Que decenas de usuarios manifestaran o seu malestar non debería sorprender a ninguén. A normativa europea de dereitos dos pasaxeiros aéreos contempla asistencia en casos de atraso e incidencias, pero a súa aplicación efectiva depende, en boa medida, de que a compañía teña presenza real no aeroporto de saída. Sen persoal en terra, os dereitos existen sobre o papel, pero exercelos convértese nun trámite telefónico ou dixital lento e frustrante.
Preguntas que a néboa deixa no aire
A repetición do episodio dúas mañás seguidas invita a plantexar cuestións de fondo. ¿É sustentable que as aerolíneas que operan de forma regular dende A Coruña carezan de atención presencial no aeroporto? ¿Están as infraestruturas galegas suficientemente equipadas fronte á baixa visibilidade, ou cada episodio de néboa estará chamado a repetir a mesma escena? ¿Que mecanismos de coordinación existen entre Aena e as compañías para que un desvío se traduza no menor prexuízo posible?
Son preguntas que non admiten resposta inmediata, pero que a experiencia deste xoves deixa sobre a mesa. Un aeroporto rexional funciona ben mentres o clima acompaña; a súa verdadeira calidade mídese nas mañás nas que o tempo decide o contrario.
