Un récord de voluntades anticipadas: máis de 500 documentos en 2025
Ourense rexistrou un salto notable na formalización de instrucións previas: en 2025 superáronse os 500 documentos inscritos, cifra que duplica a do ano anterior e consolida unha tendencia sostida ao alza dende 2021. Do total de testamentos vitais rexistrados o pasado ano, unha ampla maioría —o 78%— recolle a petición de acceder á prestación para morrer se se cumpren os requisitos establecidos.
O incremento é llamativo non só pola súa magnitude anual, senón pola evolución no último lustro. En 2021 apenas unhas decenas de persoas deixaron consignada esta vontade e desde entón a demanda multiplicouse, ata situar a provincia nun récord histórico de inscricións. O crecemento foi paulatino pero sostido: o que ocorreu nos últimos anos reflicte un cambio na forma en que moitos ourensanos afrontan as decisións sobre o final da vida.
Perfil do solicitante e significado social
O perfil de quen formaliza estas instrucións está bastante definido: predominio feminino e unha idade media cercana aos 64 anos. O 68% das inscricións corresponderon a mulleres fronte a un 32% de homes, unha proporción que invita a reflexionar sobre os factores culturais, sanitarios e sociais que levan a máis mulleres a deixar por escrito os seus desexos ante unha eventual incapacidade para expresalos.
Que case catro de cada cinco testamentos inclúan a opción de recibir a prestación de eutanasia, sempre que se cumpran as condicións legais, fala dun cambio nas expectativas e preocupacións de boa parte da poboación. Non é só unha decisión médica: ten compoñentes éticos, persoais e tamén prácticos. A maior actividade nos rexistros reflicte, ademais, unha maior conciencia sobre a existencia deste mecanismo e sobre a posibilidade de anticipar decisións que ata hai pouco se trataban de forma máis íntima ou informal.
Impacto nos servizos sanitarios e administracións locais
A avalancha de inscricións plantea retos para os servizos sanitarios e as administracións locais. Por un lado, aumenta a necesidade de información veraz e accesible para que os que formalizan un testamento vital comprendan ben o alcance das súas decisións e as opcións alternativas, como coidados paliativos ou plans de acompañamento ao final da vida. Por outro, esixe que os profesionais de atención primaria e os equipos de saúde mental dispoñan de formación e recursos para atender consultas e acompañar procesos complexos.
Os rexistros administrativos tamén deben adaptarse a un fluxo de solicitudes máis intenso, garantindo prazos, custodia documental e coordinación cos servizos sanitarios. A nivel municipal e comarcal, responsables de servizos sociais e saúde comunitaria enfrontan a tarefa de traducir ese incremento en políticas públicas: campañas informativas, protocolos de actuación e apoio a familias que se atopan ante decisións difíciles.
Unha decisión íntima con implicacións públicas
Formalizar un testamento vital é unha decisión persoal que, con todo, ten repercusións colectivas. Os documentos recollen que tratamentos aceptar ou rexeitar, quen debe tomar decisións cando a persoa non poida facelo e, en moitos casos, a vontade de solicitar a prestación de eutanasia nos supostos previstos pola normativa. A presenza crecente desa opción nos rexistros amosa unha maior disposición a regular por adiantado situacións que antes quedaban nas mans de familiares ou de decisións médicas de urxencia.
Este cambio non elimina a necesidade dun debate continuado sobre recursos, ética clínica e acompañamento. En Ourense conviven demandas por máis servizos de atención domiciliaria e coidados paliativos coa voz de persoas que reclaman poder decidir con antelación sobre o seu final de vida. A xestión pública terá que equilibrar estas realidades sen reducir a cuestión a cifras: detrás de cada inscrición hai unha historia persoal e unha rede de familiares ou coidadores que tamén precisan orientación e apoio.
Cara a unha nova normalidade administrativa e social
O aumento de testamentos vitais e a alta proporción de quen opta pola prestación contemplada na lei abren un ciclo de normalización administrativa: rexistros máis visibles, maior demanda de asesoramento e unha sociedade que incorpora paulatinamente procedementos antes considerados excepcionais. Para que esa normalización sexa adecuada faltan tres elementos básicos: información pública clara, formación profesional e recursos asistenciais suficientes.
En definitiva, o fenómeno observado en Ourense é un termómetro de cambios sociais: máis xente decide atar as súas voluntades anticipadas e unha parte importante pide que a opción legal de intervención no final da vida figure explicitamente nos seus documentos. A tarefa das institucións locais e sanitarias será agora acompañar ese cambio con políticas que garanticen dereitos, coidados e claridade para aqueles que toman decisións difíciles.
Con información de La Región
