A calor non frea a Rapa das Bestas de Sabucedo: tres séculos de tradición na Estrada

Poucas veces unha tradición consegue sobrevivir intacta ao paso dos séculos e manter viva a súa esencia máis salvaxe. A aldea de Sabucedo, situada no fondo do concello da Estrada, volveu demostrar este primeiro fin de semana de xullo que certos rituais trascenden o clima e as comodidades modernas. Nin sequera as temperaturas asfixiantes deste verán conseguiron minguar a adrenalina dunha cita onde o ser humano e o animal se miden en igualdade de condicións.

O termómetro non pode coa valentía

Quen camiñou algunha vez polas ladeiras da Serra do Candán no pleno estío sabe que o sol castiga sen piedade. As altas temperaturas rexistradas nos últimos días conseguiron reducir lixeiramente a marea humana que adoita abarrotar os arredores do curro, mais o impacto visual foi, se cabe, aínda máis crú. Uns 300 cabalos salvaxes baixaron das montañas para o encerro. A cifra fala por si soa. Ver aos aloitadores enfrontarse ás bestas a peito descuberto, usando unicamente a forza dos seus brazos e a técnica herdada dos seus maiores, xera unha mestura de respecto e estupor difícil de describir. O corpo a corpo é pura electricidade. O aire córtase.

Nove países miran cara ao interior de Galicia

O certo é que Sabucedo deixou de ser un segredo gardado polos montes galegos hai moitos anos. A celebración cruzou fronteiras cunha forza arrebatadora, consolidándose como un fenómeno de masas e un obxecto de estudo antropolóxico de primeiro nivel. Abonda con mirar a lista de acreditacións para dimensionar o asunto: profesionais da comunicación de nove países distintos deron cita neste recuncho de Galicia para documentar a festa. Non é menor o dato. Que medios de medio mundo viaxen para presenciar como se rapa e se atende a un cabalo en estado de semiliberdade demostra a fame mundial pola autenticidade. O visitante de hoxe busca raíces, non postais prefabricadas nin parques temáticos.

O peso da historia e a tradición

Difícil atopar no panorama festivo europeo unha manifestación tan crúa e directa como esta. A Rapa das Bestas de Sabucedo atesoura máis de tres séculos de historia ininterrompida. A ninguén se lle escapa que manter viva unha tradición destas características require un esforzo colectivo portentoso por parte dos veciños da parroquia. As familias locais organízanse meticulosamente para garantir que o gando sexa atendido e que a xornada transcorra coa maior seguridade posible para homes e bestas. Todo está medido. Nada se deixa ao acaso, aínda que a aparente espontaneidade do encerro faga crer o contrario.

Conveñen lembrar que o cabalo galego, esa raza autóctona de porte compacto e temperamento indomable, é unha peza fundamental do ecosistema das nosas serras. Durante o ano, estos animais viven en liberdade, percorrendo distancias considerables en busca de pastos. A Rapa é o único punto de encontro cos humanos. Neste sentido, a festividade non é un mero capricho folclórico ou unha atracción turística ao uso, senón unha necesidade de xestión veterinaria vital para o control sanitario das rabañas. A tradición alíase coa pura bioloxía. Unha simbiose que o ritmo frenético das cidades sepultou noutras partes do planeta, mais que aquí resiste con orgullo.