Que un teito se afonde non é, en si mesmo, unha rareza nas páxinas de sucesos. O verdadeiramente inquietante do caso ocorrido esta semana na rúa Severo Ochoa de A Valenzá, en Barbadás, é que o edificio apenas conta cunha década e media de vida. Se as construcións dos anos setenta e oitenta concentraban os medos estruturais de xeracións anteriores, que nos di que unha vivenda de 15 anos falle desta maneira?
Minutos que marcaron a diferenza
A protagonista desta historia é unha veciña da zona, propietaria dun piso no que reside desde hai aproximadamente dez anos. A tarde do martes, mentres preparaba un té na súa sala de estar, percibiu uns sons inusuais, unha especie de crepitar que lle lembrou a choiva. Preocupada, saíu ao corredor para consultar cunha veciña do edificio que podía estar a ocorrer. Ese instinto, ese sinxelo xesto de saír a preguntar, probablemente salvoulle a vida: segundos despois, o falso teito da súa vivenda viñese abaixo cun estrondo que ela mesma comparou coa caída dun raio.
A muller pasou a noite acollida no domicilio desa mesma veciña, que tamén acolleu á mañá seguinte á presidenta da comunidade de propietarios, interesada tanto polo seu estado como por atopar unha solución institucional ao problema.
Por que ceden unas vigas con tan poucos anos?
Aquí radica a pregunta que debería incomodar a máis dun. Os equipos de seguridade que acudiron ao lugar constataron que as vigas de madeira, ancoradas ao ladrillo do inmoble, sostiñan o falso teito afundido. O motivo do fallo segue sen determinarse, pero hai un dato que acouta o terreo: o desgaste queda descartado pola propia antigüidade do edificio, de só 15 anos.
Un afondamento por vicio de construción, por defecto de materiais ou por un erro de cálculo apunta a responsabilidades na fase de execución ou de proxecto, non ao paso do tempo. E iso, en termos legais e aseguradores, cambia radicalmente o escenario: non falamos dun casco antigo degradado, senón dun inmoble que en teoría debería estar en plenitude de garantías. Están as garantías decenais a cubrir realmente estes supostos? E que ocorre cando o prazo de reclamación xa venceu?
Unha resposta institucional mesurada
Dende o concello de Barbadás, tras seren contactados pola comunidade de veciños, descartouse a evacuación completa do edificio ao considerar que a estrutura xeral do inmoble non presenta risco. É unha nova, en aparencia, tranquilizadora. Pero convén lela con cautela: que o edificio agüente non significa que outras vivendas con solucións construtivas semellantes estean libres de padecer o mesmo fallo. O derrube produciuse de forma súbita, sen aviso previo perceptible máis alá deses ruídos que a propia afectada soubo interpretar a tempo. Cantos residentes en situacións análogas recoñecerían esas sinais?
A muller, que vive soa e contaba coa chegada dun fillo procedente de Vigo para facer fronte ás primeiras xestións, xa tomou unha decisión sobre o futuro do piso: reparalo para poñelo á venda. Comprendo a reacción. Cando o teito da túa casa derrúbase sobre a mesa do salón, a confianza no fogar dificilmente se recupera con xeso e pintura.
Licións dunha escapada
Este suceso debería ter unha lectura que vaia máis alá do alivio por unha vida salvada. Os falsos teitos, elementos construtivos que case ninguén mira e que se dan por bos, poden ocultar patoloxías silenciosas. A sorte desta veciña de A Valenzá non debería converterse no sistema de seguranza das vivendas: depender de que alguén escoita crebagos a tempo é, sinxelamente, demasiado fráxil. As administracións e os colexios profesionais terían neste caso un argumento de peso para revisar como se inspeccionan —ou, máis ben, como non se inspeccionan— os elementos das vivendas de construción recente.
Porque ao final, a pregunta que deixa Barbadás non é por que caeu aquel teito, senón cantos máis están alí arriba agardando a súa quenda sen que ninguén lles botase unha ollada.
Con información de La Región.
