O fantasma da seca ameaza Galicia: a Xunta prepara novas restricións de auga

Tras un xullo extremadamente seco e cos termómetros disparados, o Executivo autónomo enfrontase a unha encrucillada hídrica complexa. A reunión clave para tomar esta decisión ocorrerá este mesmo martes, cando o órgano competente da Xunta de Galicia avalíe se eleva o nivel de advertencia e converte en obrigatorias as restricións ao consumo de auga en determinados territorios da comunidade.

O calendario apremia na administración

Poucas veces o paso dos días ten unha repercusión tan directa e severa sobre o subministro dun recurso básico como está a ocorrer este verán. Convocada pola administración autonómica, este martes reunirase a Mesa da Seca. O obxectivo desta convocatoria non é outro que analizar con lupa a actual situación dos recursos hídricos galegos e determinar con urxencia se resulta imprescindible aplicar novas medidas restritivas. A ninguén se lle escapa que garantir o abastecemento humano durante as próximas semanas se converteu na principal prioridade institucional.

Actualmente, son 32 os concellos galegos que se atopan inmersos nunha situación de prealerta. Un número considerable que reflicte a magnitude do problema e a extensión do fenómeno por diferentes comarcas. A reunión técnica inminente decidirá se algúns destes concellos dan un paso máis e pasan formalmente ao nivel de alerta. Cómpre lembrar que este salto administrativo non é un mero trámite burocrático, senón que trae consigo de maneira directa a imposición de limitacións moito máis severas para o uso do vital líquido. Demasiado tempo agardando chuvias que non acaban de chegar de forma xeneralizada.

Un xullo que secou as concas

O certo é que as precipitacións brillaron pola súa ausencia nas últimas semanas. O verán en curso está a ser particularmente castigador, marcado de forma continua polas altas temperaturas e unha acusada, case histórica, escaseza de chuvias. Esta combinación meteorolóxica letal evapora a auga dos encoros a un ritmo vertixinoso e seca os cauces fluviais cunha rapidez infrecuente en territorios tradicionalmente chuviosos.

A imaxe é elocuente e preocupante en moitas zonas rurais da xeografía. Aí está o severo exemplo da comarca de Valdeorras, onde o impresionante río Sil mostra ao seu paso por O Barco un cauce dramaticamente reducido, con amplas zonas de pedras e terra á vista que en condicións normais permanecen baixo a auga. Este tipo de escenarios visuais repítense por diferentes puntos da xeografía galega e serven de termómetro dunha crise ambiental profunda. O campo e os ecosistemas acuáticos están acusando de forma notoria e perigosa o impacto da ausencia prolongada de chuvias.

Das recomendacións voluntarias ao uso obrigatorio

Non é menor o dato de que o paso da prealerta á alerta efectiva supón un cambio drástico de paradigma. Mentres a primeira fase comporta xeralmente campañas de concienciación cidadá e recomendacións de aforro voluntario, o segundo escano implica cortapisas firmes e ineludibles. As autoridades locais e autonómicas poderían comezar a prohibir o regadío de xardíns ornamentais, o enchido de piscinas privadas ou o uso de mangueiras para a limpeza de patios e fachadas.

Dificilmente se poderá garantir a normalidade dos subministros básicos das poboacións afectadas se os encoros e ríos continúan descendendo a este ritmo. A Mesa da Seca ten entre as súas mans a responsabilidade técnica de sopesar os datos dispoñibles das concas e as predicións meteorolóxicas a curto e medio prazo. As decisións que se adopten na xornada do martes marcarán de forma irrevocable a vida cotiá de milleiros de veciños nas próximas semanas, condicionando tamén o desenvolvemento de certas actividades agrícolas e gandeiras intensivas.