O lume calcina 95 hectáreas en Baltar: a sospeita dun incendio provocado

A comarca de Limia espertou coa ameaza do fume. Un incendio forestal que se orixinou na parroquia de Garabelos do Bouzo, no concello ourensán de Baltar, calcinou xa 95 hectáreas de masa forestal, un balance devastador que ameaza con medrar se as condicións meteorolóxicas non acompañan. A primeira autoridade municipal foi rotunda ao sinalar a orixe das lapas, apuntando directamente á man do ser humano como culpable deste novo desastre ecolóxico.

Difícil esquecer a sensación de desamparo que percorre as aldeas cando o cheiro a queimado se instala no ambiente. O aviso aos servizos de emerxencia saltou onte ao mediodía, exactamente ás 12,21 horas, e a rapidez coa que o lume cobrou forza deixou en evidencia a extrema vulnerabilidade do monte galego. Cómpre lembrar que estamos ante a época máis crítica do ano, un verán onde a combinación de altas temperaturas e vexetación seca converte calquera faísca nun explosivo potencial. A cifra fala por si soa.

Un avance imparábel baixo a tiranía do vento

Dúas horas. Ese foi o tempo que precisaron as lapas para devorar máis de 20 hectáreas de terreo forestal na zona de Pontevedra, unha velocidade de propagación que puxo inmediatamente en vilo ás poboacións limítrofes. O inimigo principal non foi tanto a temperatura como o vento, un factor que dificulta sobremanera as labores de extinción e fai saltar as liñas de defensa cunha facilidade pasmosa.

Ninguie se extraña xa de ver ceos tinguidos de gris en pleno agosto. O certo é que o dispositivo de extinción se despregou con todos os medios dispoñíbeis, tanto aéreos como terrestres, nunha carreira contra reloxo por frear unha fronte que se antollaba incontrolábel. A orografía da zona, típica do interior galego, engadiu un grao de dificultade extra a unha xornada que se presaxiaba negra para os efectivos despregados no lugar.

A sombra da intencionalidade na orixe do lume

A ninguén se lle escapa que moitos dos grandes desastres forestais que castigan Galicia teñen unha orixe claramente humana. Neste caso, a máxima autoridade do concello de Baltar non dudou en sinalar que o lume foi pura e duramente intencionado, unha afirmación que sacode a conciencia colectiva e que reclama unha resposta contundente por parte das administracións. De demasiado tempo mirando cara a outro lado mentres o monte arde unha e outra vez nos mesmos puntos quentes.

Quen decide prender o monte actúa con coñecemento de causa. Coñece os ventos dominantes, sabe como se comporta o lume en cada época do ano e calcula o dano ambiental antes de executar un acto que se enmarca dentro da criminalidade medioambiental. A investigación posterior corresponderalle agora ás autoridades competentes, mais a declaración pública do rexedor subliña unha realidade teimuda e repetida cada verán nas comarcas do interior provincial.

Ameaza nas comarcas veciñas e cortes de subministración

Non é menor o dato de que as lapas orixinadas en Pontevedra ameazaran con estenderse cara aos concellos limítrofes de Cea e Piñor, unha perspectiva que multiplicaba a tensión nos centros de mando e nas propias aldeas. A fraxilidade das fronteiras administrativas queda ao descuberto cando o lume campa ás anchas, sen importarlle límites municipais nin liñas divisorias trazadas en mapas.

Poucas veces o escenario tivera sido tan desolador en plena época estival. Á traxedia do lume hai que sumar agora a seca persistente que azouta a provincia de Ourense, un fenómeno que está a obrigar a aplicar cortes de auga nocturnos nalgúns concellos debido á baixada drástica dos caudais dos encoros e ríos. Esta combinación de lume e seca configura un panorama crítico para o rural galego, onde a loita polos recursos naturais se volve cada vez máis evidente.