O Sergas tropexa na atención telefónica urbana e remonta na rural

A atención telefónica do Servizo Galego de Saúde segue xerando queixas, especialmente nas cidades, onde o sistema semella ter tocado fondo segundo os últimos datos dispoñibles. Porén, na Galicia rural, o balance mellora de forma inesperada e os usuarios recoñecen avances. Por que falla o teléfono sanitario onde máis se precisa?

Cidades colapsadas: a cita médica, unha odisea

Na Coruña, Vigo, Santiago ou Ourense, conseguir cita por teléfono co centro de saúde converteuse nun pequeno desafío cotián. A saturación é evidente: longas esperas, liñas ocupadas e, en ocasións, chamadas que simplemente non se atenden. Quen intentou pedir consulta un luns pola mañá sabe do que falamos. O fenómeno non é novo, pero a situación agravouse desde a pandemia, cando a atención presencial se reduciu e a telefónica pasou a ser o canal prioritario.

Abonda con preguntar en calquera ambulatorio do Ensanche compostelán ou preto da Praza de España en Vigo: as queixas repítense. Unha responsable sindical apunta á falta de persoal específico para atender os teléfonos e a un sistema informático pouco áxil. “Non damos abasto”, resume unha fonte municipal próxima ao sector sanitario. A cifra fala por si soa: nalgúns centros urbanos acumúlanse atrasos de ata unha semana para obter cita telefónica, mesmo para casos que non admiten demora.

Os datos que manexan responsables autonómicos confirman o suspenso: as cidades galegas presentan os peores índices de satisfacción entre os usuarios do Sergas no que respecta á atención telefónica. E o problema non é só a demora: moitos pacientes denuncian que, tras varios intentos fallidos, acaban desprazándose ao centro de saúde para seren atendidos en persoa. Un contrasentido en plena era dixital.

O rural galego aproba, contra prognóstico

Fronte a ese panorama urbano, a Galicia menos poboada dá a sorpresa. En concellos como Fisterra, Allariz ou Mondoñedo, a atención telefónica do Sergas experimentou unha mellora notable nos últimos meses. Así o recoñecen tanto usuarios como persoal sanitario. Menor volume de chamadas, equipos máis estables e unha relación máis directa entre veciños e profesionais explican, en parte, esta diferenza.

Cómpre lembrar que nas zonas rurais a presión asistencial é menor, pero tamén o son os recursos. Porén, a adaptación á cita telefónica semella ter callado mellor en consultorios pequenos. Unha médica de familia da Terra Chá resúmeo así: “Aquí coñecémonos todos e o teléfono funciona de verdade”. Non semella casualidade que as queixas caesen en picado nestas áreas, segundo recollen fontes da administración sanitaria autonómica.

Iso si, o avance ten matices. A mellora non se traduce nunha atención de excelencia, senón nun servizo que cumpre co básico: contestar as chamadas e xestionar as citas nun prazo razoable. Nas aldeas, a confianza e a proximidade axudan. Pero ninguén esquece que as infraestruturas tecnolóxicas seguen a ser máis fráxiles ca nas urbes.

Desigualdade no acceso: unha fenda persistente

O certo é que a fenda entre cidades e rural na atención telefónica da sanidade pública galega fíxose máis visible. Mentres nas rúas de Lugo escoitan historias de frustración pola imposibilidade de contactar co centro de saúde, en Sarria ou na Costa da Morte o teléfono soa —e alguén responde— con máis frecuencia. A paradoxa é evidente: a dixitalización pretendía igualar e, porén, semella ter afondado nas diferenzas.