Trinta concellos galegos víronse na obriga de compartir persoal de alto nivel para poder seguir funcionando. A escaseza de funcionarios habilitados nacionais acadou unha dimensión crítica, con 166 postos vacantes repartidos por 53 municipios, segundo adiantou A Voz de Galicia. A situación afecta tanto a pequenas aldeas como a cabeceiras de comarca, e debuxa un mapa administrativo insostible onde secretarios, interventores e tesoureiros escasean.
O corazón da Galicia baleira, no punto de mira da crise
Ninguén que coñeza o territorio sorpréndese. A falta de efectivos cualificados golpea con especial dureza nas provincias de Lugo e Ourense, onde a densidade poblacional é menor e o envellecemento arrastra o relevo xeracional. Convén lembrar que estes altos cargos municipais son figuras clave para o funcionamento de calquera institución local; son os responsables de dar fe pública, controlar as contas e autorizar pagos. Sen eles, a máquina administrativa simplemente atascábase.
Neste momento, hai municipios de certo tamaño que se as ven e se as desexan para cubrir as tres plazas fundamentais: secretaría, intervención e tesouraría. A sangría demográfica pasa factura á administración. Difícil imaxinar un concello moderno operando sen estas figuras, pero a realidade supera á ficción en varios recunchos do rural galego.
A fórmula do multicargo: apertar os parafusos nos pequenos concellos
Onde o problema adquire tons de normalidade desconcertante é nos municipios de menos de cinco mil habitantes. Non é menor o dato: nestes concellos, a normativa permite agrupar as funcións para poder saír do paso. Unha mesma persoa asume responsabilidades que, en teoría, requirirían dedicación exclusiva. Mentres tanto, a dirección xeral de Administración Local busca solucións urxentes para paliar un déficit que se agrava mes a mes.
Trinta concellos xa cruzaron a liña vermella da autonomía. Teñen que recurrir a acordos mancomunados para poñer en común aos seus escasos habilitados nacionais. É dicir, o secretario ou interventor dun pobo ten que facer malabares para atender tamén as necesidades dos veciños da fronteira. A cifra fala por si soa. Un alto cargo da Consellería de Presidencia traballa codo a codo coas entidades locais para deseñar un protocolo de reparto de efectivos que evite o colapso total dos servizos esenciais.
Un calleón con moi poucas saídas
A ninguén se lle escapa que atopar a un profesional disposto a aceptar un destino nun municipio pequeno se converteu nunha quimera. As oposicións non cubren as vacantes e as transferencias brillan pola súa ausencia. A administración autonómica tenta cohesionar os recursos dispoñibles, pero o marxe de manobra é estreito. Poucas veces a estrutura burocrática dunha comunidade autónoma había mostrado tanta fragilidade estrutural na súa base territorial.
Quen pense que este baleiro institucional se resolve cun simple decreto equivócase. A base do problema é estrutural, demográfica e laboral, e non se arranxa parcheando vacantes nos bandos municipais. Mentres non exista un incentivo real e atractivo para que estes técnicos decidan instalarse no medio rural, os concellos seguirán mendigando funcionarios.
O que realmente preocupa non son os 166 postos sen cubrir hoxe, senón os que caerán mañá. O modelo de xestión municipal na Galicia interior necesita un cambio de paradigma profundo, ou o fantasma do colapso administrativo acabará sendo a crónica dunha morte anunciada para moitos concellos. Ata que punto estamos dispostos a normalizar o rural…?
