Unha herdanza debería ser, en principio, unha boa noticia. En Matamá, un dos barrios rurais de Vigo, uns sucesores descubriron o contrario: herdaron unha vivenda duns 300 metros cadrados na rúa Camiño Tombo que non poderán habitar, vender nin legalizar, porque o servizo municipal de Urbanismo trasladoulles a orde de demolición. A historia, adiantada por La Voz de Galicia, resume como poucas o labirinto en que pode converterse a propiedade no rural galego.
Unha casa nada á marxe da lei
A orixe do problema non está nos herdeiros. Cóntao o propio rótulo da fotografía do inmoble: a casa do número 2 da rúa Tombo construíuse sen permiso e nunca se legalizou. É dicir, o inmoble existe fisicamente, leva anos posiblemente en pé, mais non existe sobre o papel. E cando unha edificación carece de licenza e de vía para regularizarse, a carga non desaparece co propietario orixinal: pasa aos sucesores.
Urbanismo fixo precisamente iso, trasladar aos novos propietarios a orde de derrubamento que arrastraba o inmoble. Non é unha decisión caprichosa nin un celo administrativo repentino. A vivenda, segundo o diario que publica a información, arrastra este asunto desde hai anos. Demasiado tempo, cabería engadir.
O que se herda non sempre son bens
A ninguén se lle escapa a paradoja. Uns 300 metros cadrados de construción nunha zona de Vigo onde a presión urbanística non é precisamente baixa, e sen embargo o valor real dese patrimonio é negativo: quen recibiron a casa asumen unha obrigación, a de demolela, cos custos que isto implica.
Convén recordar que as herdanzas no rural galego adoitan chegar envoltas en reticencias, e casos como este ilustran o motivo. Fincas sen identificar, construcións fóra de ordenación, expedientes antigos sen pechar. O receptor da herdanza asina antes de saber o que asina. Aquí, a lección é brutal: herdaron unha casa e, en realidade, recibiron un problema, tal como apunta o arranque da información orixinal.
A cara incómoda da construción ilegal
A cifra fala por si soa: unha vivenda enteira, de dimensións considerables, levantada á marxe dos trámites e sen que o proceso chegase nunca a regularizarse. O caso de Camiño Tombo non é un expediente illado na súa mecánica, aínda que si chamativo polo seu desenlace: a orde de demolición recae agora sobre quen nin sequera levantaron a parede.
Non parece casualidade que o departamento de Urbanismo aproveitase o cambio de titularidade para reactivar o requirimento. As sucesións son, administrativamente, un punto de control: aparece un novo propietario no rexistro e con el a ocasión de depurar responsabilidades pendentes. O herdeiro descobre entón que a fóra de ordenación non prescribe co falecemento do causante.
Un aviso para o rural vigués
Matamá conserva o seu carácter rural malia o crecemento de Vigo, e como tantas parroquias do contorno acumula edificacións doutra época, algunhas nacidas sen o respaldo dunha licenza. Este caso funcionará, quéirase ou non, como aviso: antes de aceptar unha herdanza convén saber exactamente que se acepta.
Questa por ver ata onde chega o proceso, se os herdeiros intentan algunha vía de regularización ou se o derrubamento se executa finalmente a cargo de quen xamais puxeron un ladrillo. O certo é que a pregunta que deixa este asunto vai máis alá de Camiño Tombo: cantas casas hai no rural galego que, como esta, existen en pé pero non existen legalmente, esperando a que alguén as herde para convertirse nun problema. Sabelo esixiría mirar de fronte un pasado construtivo que a administración leva décadas esquivando.
