A Audiencia Nacional condena ao líder da célula de droga desmantelada nunha nave de San Cibrao das Viñas

Case nove anos despois da redada, a xustiza puxo punto final a unha das operacións contra o narcotráfico máis singulares que se lembraban na comarca de Ourense. A Audiencia Nacional confirmou a condena da persoa considerada máxima responsable dunha célula criminal dedicada ao tráfico de estupefacientes que tivo a súa base operativa nunha nave do polígono de San Cibrao das Viñas. A súa defensa, empecedora, non convenceu o tribunal.

Unha nave camuflada entre talleres e almacéns

Con cómpre recordar como empezou todo. O 9 de outubro de 2017, a Policía Nacional irrompeu nunha nave do polígono ourensán e desmantelou o que, sobre o papel, era unha instalación máis do tecido industrial que rodea a cidade. Non o era. A sentenza xudicial, coñecida agora, sostén que aquel recinto funcionaba como unha célula dunha organización criminal maior, con ramificacións repartidas por varias provincias españolas: o eixo Vitoria-León, Zamora-Valladolid, Burgos-Biscaia, Barcelona, Asturias e a propia Ourense.

Poucas veces un caso destas características tardou tanto en pecharse. E poucas veces tamén o punto de partida foi tan aparentemente anódino: unha conversa telefónica interceptada o 7 de agosto de 2017. Nela, o máximo responsable da célula ourensá —un veciño de Madrid ao que os investigadores identificaron por un alcume— dialogaba con outro membro da trama, o encargado das instalacións eléctricas do operativo. Pactaban unha viaxe á provincia para o día seguinte. Incluso se lle deu unha indicación ben concreta: debía desviarse na saída 224.

Aí está a chave de todo. Ese intercambio permitiu aos investigadores seguir o rastro ata a nave de San Cibrao das Viñas. O resto, xa é historia xudicial.

A escusa dos azulexos que non coou

Ante o tribunal, a estratexia defensiva do inculpado foi tan simple como sorprendente. Asegurou que a súa participación se limitaba a xuntar azulexos. Nada de droga, nada de organización, nada de liderado. Unha versión que, segundo recolle a sentenza, non convenceu en absoluto os maxistrados, que deron por acreditado o seu papel á fronte da célula ourensá.

Non é menor o dato de que a sentenza fale de estrutura celular. Este modelo de funcionamento, con ramas repartidas por todo o territorio e certa autonomía operativa, complica tradicionalmente as investigacións: cada célula coñece só unha parte do mecanismo. Que unha conversa sobre unha saída de autovía rematase tirando do fío ata Madrid di moito do traballo de seguimento posterior.

O polígono como escenario elixido

Difícil atopar un lugar máis discreto para estes menesteres ca un polígono industrial. San Cibrao das Viñas, concello limítrofe con Ourense capital e un dos motores económicos da área, concentra decenas de naves onde o ir e vir de furgonetas e camións non levanta sospeita algunha. O certo é que esa normalidade aparente é xustamente o que buscan as organizacións criminais cando instalan as súas infraestruturas de produción ou almacenamento. A zona xa era escenario hai anos doutros sucesos, e a súa condición de encrucillada entre a A-52 e as conexións cara ao interior convértea nun punto loxístico apetecible —tamén, ao parecer, para quen non respecta a lei.

Quen analice o mapa de ramificacións que debuxa a sentenza atopará un dato revelador: a célula ourensá era só unha peza dunha rede que tecía conexións entre o País Vasco, Castela e León, Cataluña, Asturias e Madrid. A provincia non era un destino final, senón unha cadea. Ese matiz importa, porque obriga a mirar o narcotráfico en Galicia interior non como un fenómeno local, senón como a proxección periférica de estruturas moito maiores.