A Boa Vila acende a súa Semana Grande cun pregón entre a ficción e a memoria

Pontevedra arrincou este sábado a súa Semana Grande de A Peregrina cun pregón que mesturou literatura, historia e ficción. Dende a balconada do Concello, o crítico literario e xornalista Ramón Rozas ofreceu unha declaración de amor á cidade do Lérez. Ante a Corporación municipal e os veciños congregados na praza, defendeu que o verdadeiro patrimonio do lugar non son as súas pedras, senón as persoas que o habitan.

A voz da memoria na Casa Consistorial

Acompañado polas autoridades locais, Rozas mostrou unha fonda gratitude por ter sido o encargado de abrir unhas festas que marcan o verán da capital provincial. Nado en Santiago en 1971, o pregoeiro afincouse en Pontevedra sendo apenas un neno. Esa vinculación temperá e vitalicia coa urbe notouse en cada unha das reflexións que compartiu dende o balcón principal. A ninguén se lle escapa que pronunciar estas palavras na Praza da Peregrina ten un peso especial.

Baixo o título «O latexo das pedras», o discurso fuxiu dos tópicos habituais e das listas de eloxios baleiros. O certo é que o elixido optou por un exercicio narrativo moito máis ambicioso, tecendo un texto onde a realidade documentada e a fantasía pura se deron a man. O obxectivo estaba claro: desentrañar as claves de por que moitos consideran a esta cidade galega un auténtico paraíso terreal. Difícil atopar un escenario mellor para semellante declaración de intencións.

Torrente Ballester e a ficción como espello social

Para artellar todo este universo literario e histórico, o autor recorreu a dúas figuras clave que guiaron os asistentes a través do relato. Por un lado, rescatou a un dos protagonistas indiscutibles de «La saga/fuga de J.B.», a monumental novela de Gonzalo Torrente Ballester. Cómpre recordar que a presenza do ilustre ferrolán é unha constante ineludible na tradición cultural pontevedresa, un fantasma literario que segue camiñando polo casco histórico e a Alameda.

A segunda persoa en aparecer foi Sina, unha muller costureira de relatos. Sina, descrita como unha contacontos que reside xunto ao mosteiro de Lérez, cumpriu un papel fundamental no desenvolvemento do texto. Segundo se revelou na parte final do pregón, o propio pregoeiro resultou ser o artífice da voz desta mítica narradora, fundindo dun golpe ao emisor co personaxe ficticio. Non é menor o dato, xa que subliña a visión da memoria como algo construído a través do verbo e a imaxinación.

Mediante este recurso de metaficción, o xefe do Arquivo da prensa local logrou subliñar unha das mensaxes centrais da noite. As urbes non son unicamente un compendio de muros centenarios, de igrexas barrocas, de rúas peonilizadas ou de prazas porticadas de granito. O verdadeiro latexado, ese que sostén toda a estrutura do entramado urbano, provén dos homes e das mulleres que deixaron a súa pegada en cada recuncho ao longo dos séculos. Aí está a clave para entender a idiosincrasia dun pobo que mira de fronte á ría.

Da lousa e o granito á carne e o óso

Poucas veces un texto festivo logra equilibrar con tanta precisión o rigor do arquivo histórico e a emoción do relato curto. A escolla dun profesional das letras e da xestión documental para dar o pistoletazo de saída marca unha tendencia interesante. Fronte aos pregóns puramente lúdicos ou institucionais, a cidade aposta deste xeito por reivindicar o seu profundo calado intelectual. A cidade luce orgullosa do seu patrimonio inmaterial, das súas letras e das voces que consolidaron o seu perfil cultural ao longo das décadas.