Galicia volve a mirar ao ferrocarril co corazón nun puño. A vexetación descontrolada converteuse nun problema de seguridade que trasciña o paisaxístico. Nas últimas horas, a circulación entre Vigo e Ourense restabelecéronse tras máis de 17 horas de interrupción por un incendio na parroquia pontevedresa de Rebordechán. Non foi un caso aislado. O mesmo día díase extinguido outro lume na comarca de Quiroga, que arrasou 190 hectáreas e obrigou a activar o nivel 2 de risco pola súa proximidade a unha aldea, afectando tamén ao tráfico ferroviario entre Soldón‑Sequeiros e San Clodio‑Quiroga. A maleza, acumulada sen control nos marxes das vías, actúa como combustible perfecto.
Un plan contraincendios que chega con atraso
ADIF puido poñer en marcha un plan de prevención que inclúe trenes herbicida e sistemas de caixas quentes para supervisar os elementos de rodadura. Pero a realidade no terreo é tozuda. En estacións como a de Franza, en Mugardos, a imaxe é a dun abandono vexetal que revira décadas de loita contra o lume. A maleza crece sen orde nin control, rodeando as traviás e acumulándose nas cunetas. Demasiado tempo sen unha intervención profunda.
A Axencia Estatal de Meteoroloxía (Aemet) advirte de que o perigo de incendios no interior da comunidade mantense en niveis moi altos. E aí está a clave: as vías ferroviarias, coa súa vexetación seca acumulada, convértense en corredores de propagación do lume. Non é un problema menor. Un tren que circula pode xerar unha chispa polo roce dos freos ou por un fallo mecánico, e se a maleza está a poucos centímetros, a ignición é cuestión de segundos.
Incendios que cortan Galicia de norte a sur
O mércores, un lume alén á infraestrutura da ADIF obrigou a interromper durante unha hora o traxecto entre Vigo-Guixar e Redondela. Semella un incidente menor, pero nunha rede ferroviaria xa de por si frágil, calquera corte xera un efecto dominó. Os pasaxeiros acumulan atrasos, as mercadorías desvíanse e a confianza no servizo resentíase. A maleza non só atrae o lume; tamén o alimenta e o achega perigosamente ás vías.
En Quiroga, a situación foi máis grave. As chamas chegaron a menos dun quilómetro da estación de San Clodio, o que obrigou a paralizar a circulación durante horas. As 190 hectáreas queimadas son un dato frío, pero detrás hai hectáreas de monte produtivo perdidas, risco para vivendas e un panorama que tardará anos en recuperarse. A maleza, outra vez, foi o combustible que permitiu que o lume avanzara sen freo.
A responsabilidade compartida
ADIF insiste en que a maioría dos incendios que afectan ao ferrocarril son alén da súa infraestrutura. É certo. Pero tamén o é que a limpeza das marxes é unha obriga que non sempre se cumpre coa celeridade necesaria. Os trenes herbicida son unha ferramenta, pero non poden chegar a todos os puntos críticos coa frecuencia que esixe a orografía galega. A maleza crece rápido, sobre todo na primavera e verán, e cando chega o outono xa é demasiado tarde.
A Xunta, pola súa parte, intensificou as campañas de prevención, pero a coordinación con ADIF non sempre é fluída. Os propietarios dos terrenos colindantes tamén teñen responsabilidade, pero moitos son montes comunais ou propiedades abandonadas onde ninguén actúa. O resultado é un cóctel explosivo: vexetación seca, altas temperaturas e vento.
Un problema que non entende de fronteiras
O que ocorreu en Galicia non é un caso único. En toda España, a mala herba nas vías é un problema recurrente. Pero aquí, cunha orografía complicada e un clima que favorece o crecemento vexetal, a situación é especialmente crítica. A rede ferroviaria galega é antiga, con tramos que discorren por zonas de difícil acceso. Limpar eses tramos é caro e lento.
