Láncara pídelle ao consulado de Cuba que retire o busto de José Martí instalado xunto á casa museo

O alcalde de Láncara confirmou que remitirá unha carta á cónsul de Cuba en Galicia solicitando formalmente a retirada do busto de José Martí instalado o pasado xoves no concello, xunto á casa natal do pai de Fidel Castro, hoxe Centro de Interpretación da Emigración Galega. O rexedor asegura que a escultura, inaugurada durante a celebración do centenario do nacemento do líder cubano, xerou rexeitamento entre a veciñanza e ameaza con abrir vellas feridas.

Unha escultura que acende os ánimos

Instalado apenas hai uns días, o busto do independentista cubano non tardou en levantar ampola. Poucas veces un monumento de pedra conseguiu tanto ruído en tan pouco tempo. O primeiro edil, que adiantou o contido da misiva a través das súas redes sociais, sostén que a peza provocou indignación cidadá e que veciños e xente de a pé non a perciben como unha homenaxe, senón como algo ben distinto: unha provocación que revive tensións, divisións e un clima de confrontación que retrotrae, nas súas palabras, a épocas escuras da historia recente.

A elección do lugar non é un dato menor. O busto elévase xunto á casa na que naceu o pai de Fidel Castro, un inmoble que hoxe acolle o Centro de Interpretación da Emigración Galega e que constitúe un dos principais referentes patrimoniais da comarca de Sarria. Que a homenaxe se producise precisamente durante os actos do centenario do nacemento do líder da Revolución cubana aviva, para moitos, a lectura política do xesto. Non parece casualidade.

Harmonía social por diante de símbolos

O argumento central do responsable municipal é a convivencia. No seu comunicado, recollido pola prensa comarcal, o rexedor defende que ningún símbolo instalado no concello debe converterse en motivo de discordia, provocación nin agravio para a poboación local, independentemente de que se atope dentro dos límites dunha propiedade concreta. Aí está a chave do asunto: a discusión non xira tanto arredor de quen foi José Martí, figura de primeira orde na historia de América Latina, senón do contexto e do momento elixidos para colocar a súa efixie.

Convén lembrar que José Martí goza dun prestixio amplo e transversal como heroe nacional cubano, poeta e precursor da independencia da illa. O problema, neste caso, non é o personaxe senón o envoltorio: a súa inauguración ligada ao centenario de Fidel Castro converteu un busto en bandeira. Para o concello, a operación terminou por enfrontar a veciños dun concello rural que convivía en paz coa súa particular vinculación cubana. Demasiado tempo levaban ben certas feridas como para reabrirlas con pedra e bronce.

Que pide exactamente o Concello

A petición municipal é concreta. Na carta dirixida á representación consular, solicítase que se coordine a retirada do busto para preservar a harmonía social, dispoñendo a súa recollida e traslado ás dependencias consulares ou a calquera outra localización que a institución considere conveniente. Iso si: fóra do concello lucense.

A ninguén se lle escapa a delicadeza do pulso. Láncara mantén desde hai décadas unha relación especial con Cuba, materializada na conservación da casa natal do pai do líder revolucionario e na súa conversión nun centro que narra a grande epopeya da emigración galega. Ese legado, defendido con orgullo polo concello, convive agora cun símbolo que unha parte da cidadanía considera imposto. O certo é que o conflito evidencia unha tensión crecente en Galicia arredor da memoria e das homenaxes públicas: cada vez máis, quen coloca unha estatua asume tamén a responsabilidade de explicar para que e para quen.