Pedro Sánchez presentou o paquete de medidas co obxectivo de moderar o impacto da crise enerxética derivada do conflicto en Oriente Medio: rebaixa do IVA do 21% ao 10% e redución do imposto especial sobre hidrocarburos ata o mínimo permitido pola UE. O Goberno asegura que, en función do combustible, os condutores poderían aforrar ata 30 céntimos por litro, e cifrou nunha media de 20 euros o aforro por depósito. Con todo, a Organización de Consumidores e Usuarios (OCU) advirte de que, pese ao alivio, encher o depósito seguirá custando máis que antes da guerra.
Como se trasladan as rebaixas ao surtidor
A norma, que se publicará no Boletín Oficial do Estado e entrará en vigor este sábado, obriga a aplicar de forma inmediata o novo tipo de IVA e a rebaixa temporal do imposto especial en todas as estacións de servizo do Estado. Na práctica, iso implica dúas vías de aforro: o descenso do imposto indirecto e a redución do gravame específico sobre os hidrocarburos.
Os cálculos divulgados pola OCU desglosan o impacto só do IVA: nun repostaxe de 50 litros a asociación estima un aforro de 8,60 euros para diésel e de 8,05 euros para gasolina. Esa cifra contrasta coa estimación oficial do Executivo, que suma as dúas rebaixas e fala dun aforro global maior, ata os mencionados 20 euros por depósito segundo o presidente.
En Galicia a medida chega co termómetro do peto xa quente: segundo os rexistros rexionais, o custo medio levou a que o depósito de diésel supere os 100 euros en máis de 700 gasolineiras galegas. Esa realidade alimenta a sensación de alivio inmediato na estrada, aínda que con matices: non todas as estacións aplicarán a redución exactamente na mesma medida desde o primeiro minuto, e a competencia local entre operadores seguirá marcando diferenzas de prezo.
A fenda cos prezos previos á guerra
A OCU foi rotunda ao advertir:
«seguirá custando máis que antes da guerra»
—unha frase que resume a tese central do seu análise. Segundo os seus cálculos, mesmo coas rebaixas fiscais aplicadas, os condutores afrontarán un sobrecusto de 14,40 euros para un depósito de diésel e de 6,50 euros para gasolina en relación cos niveis anteriores á escalada do conflito en Oriente Medio.
Eses números reflicten que as subidas internacionais do petróleo superaron o que as rebaixas fiscais nacionais poden compensar. As cotizacións do petróleo, os custos de transporte e as primas de risco xeopolítico actúan como motores externos que non se corrixen con medidas impositivas a nivel estatal. Na práctica, a rebaixa do IVA reduce a parte estatal do prezo, pero non pode absorber a volatilidade do mercado global.
En Galicia, cun tecido produtivo e poboacional moi disperso, o prezo dos carburantes ten un efecto directo sobre a vida cotiá: transporte de longa distancia, custos de produtos alimentarios e a competitividade das pequenas empresas. Non é a primeira vez que o Executivo recorre a rebaixas impositivas para conter unha crise enerxética; en 2022 introducironse medidas similares ante a anterior onda de subidas, con resultados tamén limitados pola presión do mercado.
