As orcas volven golpear en Ortegal: un veleiro sueco, remolcado tras o ataque

A costa de Ortegal volveu ser escenario dun novo encontrón entre orcas e embarcacións. Este venres, tres exemplares da poboación ibérica de orcas embateron contra un veleiro de bandeira sueca, o Vai, que navegaba con dous tripulantes a bordo. O ataque, que se produciu nas mesmas augas que o día anterior rexistraron catro incidentes, causou danos no temón da nave e obrigou a activar un operativo de emerxencia.

Gardacostas de Galicia e Salvamento Marítimo coordinaron o remolque da embarcación ata o porto de Celeiro, en Viveiro. Os dous ocupantes do veleiro resultaron ilesos, aínda que o sobresalto foi máximo. O incidente súmase a unha xornada negra para a navegación no noroeste peninsular, con catro ataques rexistrados o xoves, un deles cun veleiro afundido fronte a Estaca de Bares, no concello de Mañón.

Unha xornada de pánico no mar

O xoves foi, sen dúbida, o día máis intenso desde que se reactivaron os encontros con orcas en augas galegas. Catro embarcacións sufriron embestidas en menos de 24 horas. A máis grave foi a do veleiro que acabou afundido a tres millas de Estaca de Bares. Os tripulantes daquela nave foron rescatados por outro barco que se atopaba na zona, e o casco quedou á deriva antes de desaparecer baixo a auga.

A secuencia de ataques acendeu todas as alarmas. As confrarías de pescadores da Mariña lucense e a comarca de Ortegal pediron prudencia, mentres Salvamento Marítimo reforzaba a vixilancia na zona. Non é menor o dato de que os ataques se concentran nunha área moi concreta, entre o cabo de Estaca de Bares e a costa asturiana, onde a presenza de orcas volveuse habitual nos últimos anos.

Que está a pasar coas orcas?

Os expertos levan meses tratando de entender o comportamento destes cetáceos, que parecen ter desenvolvido unha conduta específica cara aos veleiros. A hipótese máis estendida apunta a unha «moda» ou aprendizaxe social dentro do grupo. As orcas, animais dunha intelixencia notable, poderían estar a imitar un comportamento iniciado por unha femia adulta que sufriu unha experiencia traumática cunha embarcación.

O certo é que os ataques non son aleatorios. Adoitan dirixirse ao temón, a parte máis vulnerable dun veleiro. No caso do Vai, o golpe foi directo contra esa peza, inutilizando o goberno da nave. A ninguén se lle escapa que, de non ter sido pola rápida intervención de Gardacostas e Salvamento Marítimo, a situación podería ter sido moito máis grave.

O operativo de rescate

A chamada de auxilio do veleiro sueco chegou pasadas as tres da tarde. Os dous tripulantes, que navegaban en ruta cara ao sur, informaron de que tres orcas embateran contra o barco de forma repetida. Inmediatamente, Gardacostas de Galicia mobilizou unha embarcación de intervención rápida desde o porto de Cariño, mentres Salvamento Marítimo enviaba un helicóptero para avaliar a situación desde o aire.

O remolque ata Celeiro durou varias horas. A embarcación, co temón danado, avanzou lentamente escoltada polos equipos de rescate. Os tripulantes foron atendidos en terra, aínda que non precisaron asistencia médica. A Xunta de Galicia, a través da Consellería do Mar, recomendou aos navegantes extremar a precaución na zona e comunicar calquera avistamento de orcas ás autoridades.

Un verán quente na costa norte

Este non é un fenómeno novo. Desde 2020, os encontros entre orcas e embarcacións multiplicáronse no Estreito de Xibraltar e, desde hai dous anos, tamén na costa galega. Con todo, a intensidade dos últimos días non ten precedentes no norte de Galicia. Cinco ataques en dúas xornadas, cun barco afundido e varios danados, puxeron en xaque a navegación deportiva na zona.