Na rúa de San Pedro, onde o Camiño respira antes de chegar á catedral, un comercio leva aberto case cincuenta anos. A súa fundadora continúa baixando cada mañá ao local que abriu noutro século, como quen cumpre unha cita ineludible consigo mesma. Detrás do mostrador hai unha historia de vecindario, de fíos enrolados e dunha Galicia comercial que se resiste a desaparecer.
Case medio século cosida ao barrio
Poucas veces un nome define tan ben un oficio. A Lencería Luisa abriu as súas portas nunha época na que as mercerías eran o corazón de cada rúa, lugares onde a xente non só compraba, senón que falaba, preguntaba, enterábase do que pasaba. Aquela Galicia de tendas de barrio foi desaparecendo a marchas forzadas, tragada por centros comerciais, compras por internet e alugueiros que ningún pequeno comercio pode asumir.
Con todo, en San Pedro a cousa segue aí. Quen pase pola zona pode achegarse e atopar á fundadora atendendo, charlando, facendo exactamente o mesmo que facía hai corenta e tantos anos. Os tempos cambiaron. Ela non tanto. Ou si, pero á súa maneira.
A encargada do estabelecemento comparte o día a día coa que fose a súa fundadora, nunha desas relacións de confianza que só constrúen os anos. Xuntas manteñen vivo un espazo que moitos clientes consideran case unha institución do barrio. E iso, en pleno centro histórico de Santiago, non é unha frase feita.
O día que o barrio se parou
Hay episodios que o din todo sobre un lugar. Fai un tempo, un familiar próximo da fundadora perdeuse polas rúas de San Pedro. A muller comezara a ter problemas de memoria, e a situación xerou unha alarma inmediata. O que aconteceu despois di máis sobre este barrio que calquera estudo sociolóxico.
Os comercios do contorno esvaziáronse. Os veciños saíronna buscar. Durante horas, o barrio enteiro volcouse en encontrar aquela persoa, e encontrárona. Para a mercería, aquel xesto foi a confirmación definitiva dalgo que xa sospeitaba: en San Pedro non hai clientes. Hai comunidade. Hai rede.
Non é pouca cousa. A ninguén se lle escapa que en moitas zonas de Galicia esa rede foi debilitándose, que os lazos entre comercio e vecindario romperon por todas as partes. Demasiado tempo vendo Persianas baixadas. Aí está a clave de por que esta historia interesa máis aló da anécdota: é a fotografía dalgo que se está a perder, e quen o viviu sábeo.
O comercio que non figura nas guías turísticas
Convén recordar que o barrio de San Pedro non é un lugar calquera de Santiago. É a antesala do Camiño, unha zona pola que pasan cada ano miles de peregrinos, pero tamén un espazo residencial con identidade propia. Rúas estreitas, prazas pequenas, comercios con historia. E entre eles, esta mercería que segue aberta cando moitas outras baixaron a persiana para sempre.
O sector do comercio minorista tradicional en Galicia leva décadas perdendo peso. As cifras de peches no rural e nos cascos históricos son teimosas. Non parece casualidade que sobrevivan precisamente aqueles negocios que souberon tecer relacións humanas, que non venden só produtos, senón tamén cercanía. A cifra fala por si só.
Difícil competir coas grandes superficies en prezo. Imposible, de feito. Pero en trato, en coñecemento do cliente, en capacidade de escoitar, a partida é outra. E mentres haxa alguén disposto a baixar cada mañá a abrir a porta, aínda que sexa só para charlar cos veciños, haberá unha razón para non renderse.
Unha vida, un oficio, un lugar
Wiść é que historias como a desta mercería compostelana repítense, cada vez menos, por toda a xeografía galega. Desde Vilalba ata Tui, desde a Costa da Morte ata as Rías Baixas, hai comercios centenarios que agonizan e outros que resisten como poden.
Fonte: El Correo Gallego.
