Cando se fala de violencia sexual, a imaxe mental adoita ser a do descoñecido na rúa escura. Os datos xudiciais da provincia de Ourense desmenten ese tópico con rotundidade: na inmensa maioría dos casos que chegan aos tribunais, agresor e vítima coñécense. Son parellas, exparellas, amigos, familiares ou simples coñecidos. A ameaza, en demasiadas ocasións, non vén de fóra: xa estaba dentro do círculo de confianza.
Durante o primeiro semestre de 2026, a Audiencia Provincial de Ourense ditou once sentenzas condenatorias ou absolutorias por este tipo de delitos. E detrás de cada fallo hai un patrón inquietante que merece unha análise pausada, máis aló do caso concreto.
A vulnerabilidade como escenario recurrente
Revisados os escenarios que describen estes procedementos, unha constante salta á vista: os agresores elixen, consciente ou inconscientemente, a persoas en situación de indefensión. Menores de idade. Adultas cunha intoxicación alcohólica severa que lles impide reaccionar. Persoas con discapacidade recoñecida. Vítimas que, simplemente, durmían.
Esta selección da presa non é casual. A xurisprudencia española foise consolidando nos últimos anos —especialmente desde a entrada en vigor da coñecida como lei de «só se quero é si»— que a incapacidade de consentir, xa sexa pola idade, pola inconsciencia ou pola discapacidade, agrava a responsabilidade do autor. Os tribunais galegos non son alleos a esa evolución.
Escenarios que rompen estereotipos
Os escenarios destes once casos debuxan un mapa tan variado como inquietante: unha habitación compartida tras unha noite de festa, un sofá, unha vivenda familiar, a rúa, o domicilio dun coñecido. Ningunha vítima «ideal» no sentido no que a sociedade adoita imaxinala: hai homes e mulleres, menores e adultos, e entre vítima e agresor median todo tipo de vínculos, desde a intimidade dunha relación de parella ata o simple coñecemento nunha festa.
Esa variedade ten unha lectura de fondo: non existe un perfil de «vítima perfecta» que a potencial agresora poida recoñecer e evitar. O que si existe é unha explotación sistemática de circunstancias de fragilidade. E iso interpela directamente ás políticas de prevención, que a miúdo se centran na rúa nocturna cando o risco, segundo a realidade xudicial, concéntrase en contornos privados e en relacións de proximidade.
Unha taxa de condena notable
O dato máis chamativo que arroxa a actividade da sala ourensá é este: o 83% dos xuízos por violencia sexual celebrados na provincia no que vai de ano termina en condena. Nun contexto estatal onde a denuncia deste tipo de delitos segue a ser, segundo os estudos victimolóxicos, minoritaria respecto aos casos reais, esa proporción suxire dúas cousas á vez.
Por un lado, que cando un caso chega a xuízo coa proba suficiente —e aquí o testemuño da vítima pesa cada vez máis tras as reformas legais recentes— a xustiza responde. Por outro, que a porta da comisaría segue a ser o principal obstáculo: só unha fracción das agresións sexuais se denuncian, e só unha parte das denunciadas chega á vista oral.
Que significa entón ese 83%? Que o sistema funciona cando se lle dá a oportunidade de facelo. O problema, como subliñan reiteradamente os expertos en violencia sexual, está no percorrido previo: o medo a non ser crida, a cercanía do agresor, a dúbida sobre se «foi para tanto».
Lo máis lido
- 1. El vínculo gallego de Marta Gómez Montero tras su salida de ‘Malas lenguas’: trayectoria, familia y el eco del revuelo nacional
- 2. O móbil que desenmascarou a cinco gardas civís e a un avogado en Carballo
- 3. El periodista gallego Pedro Blanco toma las riendas de ‘Hoy por Hoy’ este verano
- 4. ¿Puede ocurrir en Galicia un caso de rabia como el del niño murciélago de Canadá?
- 5. Dobre traxedia laboral na A-6: as vítimas mortais viaxaban desde Sarria cara a A Coruña