Ourense ante o abismo: 50 millóns de gasto sobre os ingresos e tutela institucional

O goberno municipal de Ourense pechou o pasado exercicio cun desaxuste contable de aproximadamente cincuenta millóns de euros, gastando moi por enriba do que ingresou. Unha situación de gravísima inestabilidade financeira que, segundo adiantou La Voz de Galicia, obrigará agora ás administracións superiores a intervir de oficio para evitar a quebra da cidade. Tanto o Estado como a Xunta de Galicia dispóñense a exercer unha titoría directa sobre un plan de corrección de xestión que o executivo local presentou pola vía de urxencia.

O esbancamento contable e o salto ao baleiro

Cincuenta millóns de euros. A cifra fala por si soa e debuxa un escenario dunha gravidade institucional infrecuente na galería dos concellos galegos. Este burato patrimonial veu á luz durante o transcurso do último pleno ordinario celebrado pola corporación municipal antes do receso estival. O certo é que a presentación deste expediente non formaba parte da orde do día inicial, un detalle procesal que revela as présas e a tremenda preocupación no seo do equipo de goberno por capear o temporal antes de que as portas do concello se pechen polas vacacións.

A ninguén se lle escapa que un déficit desta envergadura non se xera da noite para a mañá. Falamos dun desequilibrio estrutural profundo, froito dunha planificación económico-financeira errática ou, directamente, inexistente. Cando un ente local supera os límites de gasto legalmente permitidos sen o correspondente respaldo dos ingresos tributarios, transferencias ou subvencións, a intervención dos órganos superiores de control vólvese inescusable.

A sombra da titoría estatal e autonómica

Ante a magnitude do despropósito, o Concello da cidade de As Burgas atópase abocado a someterse a un estrito plan de saneamento. Non é un trámite administrativo calquera. A implicación directa da Administración Xeral do Estado e da Xunta de Galicia implica, de facto, unha perda substancial da autonomía de goberno municipal. As contas de Ourense xa non se deciden exclusivamente no salón de plenos do edificio consistorial, senón que quedarán baixo a lupa e a sinatura de delegados gobernamentais e conselleiros.

Dificilmente pode entenderse un escenario peor para calquera alcalde ou concelleiro de Facenda que ter que admitir na máxima tribuna municipal que as contas non cadran. O equipamento da cidade, os servizos sociais, o mantemento do mobiliario urbano e as políticas de investimento quedan agora conxelados baixo un manto de incerteza. Cómpre recordar que a lei obriga aos entes locais a presentar orzamentos equilibrados. Romper esa regra de ouro comporta un severo intervencionismo por parte dos organismos supramunicipais, unha medida extrema que se adopta cando a viabilidade do propio concello corre serio risco.

Un pleno estival marcado pola urxencia

A solución dada a este asombroso desaxuste económico naceu envolta na polémica dos procedementos de última hora. A presentación urxentísima deste plan corrector no último pleno antes do descanso estival demostra que o ritmo da xestión municipal estaba desbocado por unha crise silenciosa. Quen deteña a súa mirada nas actas daquel último encontro estival, no canto de atopar os habituais debates sobre ordenanzas de terrazas ou arranxos no casco histórico, topará de checo coa crúa realidade dos números vermellos.