A Proba de Acceso á Universidade, a antiga selectividade, é moito máis que un exame. É un rito de paso cargado de ansiedade para os adolescentes e un termómetro social que mide a saúde do noso sistema educativo. Galicia acaba de abrir o melón dunha reforma que toca o corazón deste proceso, e fao con dous movementos que poden parecer meramente técnicos, pero que agochan unha profunda carga simbólica: a dobre revisión dos exames e a entrada do profesorado de secundaria no centro da toma de decisións.
O fin da arbitrariedade na corrección
Un dos grandes medos de calquera estudante é a sensación de que a nota final depende do humor ou do criterio particular dun corrector. A dobre revisión pretende eliminar ese factor de lotería. Se dous docentes corrixen de forma independente a mesma proba, o marxe de erro subxectivo reducícase drásticamente. Esta non é unha idea nova, pero a súa implementación xeneralizada na PAU galega supón un blindaxe fronte ás reclamacións e ás dúbidas que se han levantado sobre o sistema nos últimos anos. Trátase dunha cuestión de xustiza procedimental: o alumno debe saber que o seu traballo será avaliado coa máxima equidade posible, sen depender da benevolencia ou do esgotamento dunha única persoa. É un xiro radical cara á transparencia que debería devolver a serenidade a miles de fogares.
O profesor de secundaria gaña voz e voto
Historicamente, a selectividade foi un feudo universitario. Eran os profesores das facultades os que deseñaban os exames e, en gran medida, os que os corrixían. A reforma outorga un novo protagonismo ao profesorado de secundaria, aqueles que acompañaron ao alumno durante todo o curso e que coñecen de primeira man as súas fortalezas e debilidades. Darlle máis influencia non é só un acto de xustiza cun colectivo que prepara aos estudantes para o salto universitario; é tamén un recoñecemento de que a avaliación continua e o criterio pedagóxico do día a día deben ter un peso real. A educación secundaria deixa de ser un mero trampolín para converterse nun pilar activo da proba de acceso. A súa mirada, máis próxima ao proceso que ao resultado final do exame, promete un contrapeso necesario á frialdade dun corrector anónimo.
Resposta a unha crise de confianza
Non se entende esta reforma sen mirar atrás e analizar os problemas que a motivaron. Aínda que o goberno galego foi cauto ao sinalar os «erros deste ano» como detonante, calquera observador do panorama educativo sabe que a confianza no sistema da PAU viu erosionarse. As discrepancias entre correctores, a sensación de desigualdade entre territorios e a presión social xerada en cada convocatoria crearon un caldo de cultivo para o cambio. Ao asumir a Xunta unha parte máis activa da organización, busca unha homoxeneidade no proceso que garanta que un alumno de A Coruña teña as mesmas oportunidades que un de Ourense. É unha aposta pola centralización do control fronte á dispersión que ás veces xeran as distintas sedes universitarias.
Información adiantada en exclusiva por La Voz de Galicia.
