O Servizo de Axuda no Fogar da capital galega atravesa un conflito que golpea de cheo a un dos colectivos máis invisibles do sistema de benestar. As traballadoras que prestan asistencia domiciliaria a persoas dependentes en Santiago de Compostela non percibiron a paga extraordinaria estival. Ante a gravidade do impagamento, o goberno municipal anunciou que convocará unha reunión coa empresa adxudicataria do servizo e os representantes da plantilla para buscar unha solución.
Raxoi deslindase do problema
A posición do Concello non deixa espazo para a ambigüidade. Fontes municipais aseguraron esta semana que a Administración local está ao corrente dos seus pagamentos coa compañía que xestiona o servizo. Dito doutro modo: o diñeiro que corresponde ao concello foi transferido á concesionaria. O que ocorre despois, entre a caixa da empresa e a nómina das traballadoras, fica fóra do control directo de Raxoi.
Quen paga non sempre manda. Ou polo menos, non manda o suficiente. A responsable da área de Dereitos e Servizos Sociais compareceu ante os medios para anunciar que o Concello esixirá o cumprimento estrito do contrato asinado coa adxudicataria. A afirmación ten o seu peso. Implica que o goberno local entende que a empresa incumpriu unha obriga contractual e, por extensión, laboral. Non é un matiz menor cando se trata de diñeiro que pertence a persoas que viven do seu traballo.
A reunión prevista porá sobre a mesa tres partes con intereses diverxentes: representación municipal, dirección empresarial e delegación sindical. O obxectivo declarado é que o diñeiro pendente chegue ás traballadoras canto antes. Difícil que alguén discrepe desa prioridade.
Un servizo esencial, unhas profesionais esquecidas
Convén recordar que hai detrás das siglas. O SAF é, para moitísimas familias de Santiago e de toda Galicia, a diferenza entre que unha persoa maior poida vivir con dignidade na súa propia casa ou teña que ingresar nunha residencia. As profesionais do servizo entran cada mañá en centos de fogares composteláns para axudar coa hixiene persoal, a preparación de alimentos, a administración de medicación e, non menos importante, coa presenza humana que tantas persoas necesitan.
Non parece esaxerado afirmar que este colectivo sostén unha porción fundamental do sistema de coidados de Galicia. E, con todo, rara vez aparece nos titulares cando todo funciona correctamente. As traballadoras do sector —maioritariamente mulleres, convén non perder de vista ese dato estrutural— soportan salarios axustados, xornadas partidas e unha carga emocional que poucos traballos esixen. Que encima vexan atrasada unha paga extraordinaria suma precariedade sobre precariedade.
A ninguén se lle escapa o que supón un impagamento destas características en pleno verán. Para unha traballadora do SAF, a paga de xullo ou agosto pode ser a diferenza entre afrontar o inicio do curso escolar con certa tranquilidade ou comezar setembro con facturas acumuladas na mesa da cociña. A cifra fala por si soa: non cobra quen máis o necesita, e quen ten a obriga de pagar garda silencio.
A trampa de externalizar o público
Basta con mirar como está deseñado o modelo para entender onde reside o problema. O Concello adxudica o servizo a unha empresa privada mediante licitación. A empresa contrata as traballadoras, organiza os quendas e asume —sobre o papel— toda a responsabilidade laboral. O concello paga á empresa. A empresa cobra. As traballadoras traballan. En teoría, o círculo péchase co abono puntual de nóminas e pagas extraordinarias.
O problema estala cando algún elo desa cadea se creba. O que ocorre en Santiago é un exemplo de manual: a Administración afirma ter cumprido coa transferencia correspondente.
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.