A morte violenta dunha muller no interior dunha residencia para persoas con discapacidade severa en Bóveda non é só un feito criminal que agora investiga a xustiza. Constitúe, ante todo, unha sacudida ao modelo asistencial que rexe nestes centros. A convivencia forzada de persoas con perfís psicopatolóxicos complexos e discapacidades físicas profundas debuxa un escenario onde a liña entre a protección e o risco é extraordinariamente fráxil. Este suceso obriga a preguntarse se os recursos humanos e os protocolos de xestión de conflitos están á altura da vulnerabilidade extrema que se manexa nos devanditos contornos.
Os feitos remóntanse á tarde do pasado domingo, cando unha residente agrediu a outra, causándolle lesións que resultaron mortais. A alerta activou de inmediato aos servizos de emerxencia e á Garda Civil, que se fixo cargo da investigación. Dende a Xunta, a través da Consellería de Política Social e Igualdade, trasladouse a consternación polo ocorrido e sinalouse que a competencia recae na vía xudicial, aínda que se mantén contacto coa dirección do centro e co Concello de Bóveda para coordinar o apoio necesario.
Un perfil de usuario de máxima complexidade
A residencia de Bóveda está xestionada por Mentalia Salud, unha compañía que forma parte do tecido asistencial privado de Galicia e que recentemente foi adquirida polo Grupo Noxior, firma especializada en neurorrehabilitación e saúde mental. O centro acolle a adultos de entre 18 e 65 anos que presentan trastornos de saúde mental graves, a miúdo combinados con discapacidades físicas que requiren unha dependencia total ou parcial. O seu labor céntrase na rehabilitación psicosocial e na integración social e laboral, un obxectivo loable que, con todo, choca de fronte coa realidade de que non todos os perfís son facilmente xestionables sen unha vixilancia intensiva.
O desafío da seguridade en modelos abertos
A crúa realidade é que a violencia, nas súas múltiples formas, pode formar parte do cadro sintomatolóxico de algunhas patoloxías. Prevela e desactivala require unha formación especializada que non sempre se garante nos ratios de persoal actuais. O caso de Bóveda pon sobre a mesa a necesidade de segmentar os perfís dentro dos propios centros, creando unidades de estancia temporal para crises ou espazos con maior vixilancia para aqueles pacientes que, pola súa evolución clínica, representan un risco obxectivo para a convivencia. É un debate incómodo, porque choca coa filosofía integradora de fogar, pero a traxedia obriga a telo.
Contorno rural e resposta xudicial
O segredo de sumario decretado polo Xulgado impide coñecer por agora as declaracións das testemuñas e do persoal que se atopaba de garda aquela tarde. A autopsia determinará a causa exacta do falecemento, mentres a Garda Civil analiza a cadea de supervisión. O lugar dos feitos, a Ribeira Sacra, ofrece un contexto de recollemento que pode resultar terapéutico, pero tamén supón un hándicap á hora de recibir asistencia especializada inmediata ante un incidente desta gravidade. A instrución deberá conxugar a verdade material coa especial situación clínica das partes implicadas.
Responsabilidades e futuro do modelo
Máis alá da vía penal, que dirimirá as responsabilidades individuais, o debate público céntrase na supervisión que a Xunta exerce sobre estes centros concertados. A Consellería de Política Social e Igualdade, que expresou o seu pesar e púxose a disposición da investigación, ten a responsabilidade última de velar por que os estándares de calidade e seguridade se cumpran. Este tráxico desenlace en Bóveda debería impulsar unha reflexión profunda sobre os protocolos de convivencia e de xestión de crises en centros que atenden a perfís de extrema
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.