Transportes enterra o ancho europeo para o corredor atlántico galego

O Ministerio de Transportes decidiu non adaptar as vías do corredor atlántico ao largo de vía estándar europeo. Así o adiantou La Voz de Galicia, que tivo acceso ao informe que o Goberno remitirá a Bruxelas para xustificar a decisión. O documento argumenta que o cambio resulta inviable polo seu elevado custo e polas graves afeccións que xeraría ao conxunto do sistema ferroviario español.

A noticia supón un balde de auga fría para as expectativas de conexión directa de Galicia con Europa sen necesidade de cambiar de tren na fronteira. Mentres no corredor mediterráneo os traballos para unificar o largo continúan adiante, o Atlántico —e con el toda a fachada oeste peninsular— queda fóra do mapa da alta velocidade europea.

Un problema de custos e de infraestrutura

O informe que prepara o Ministerio de Transportes é contundente. Adaptar as vías do corredor atlántico ao largo estándar —o mesmo que utilizan Francia, Alemaña ou Italia— requiriría un investimento multimillonario. Non se trata só de cambiar raíles: habería que modificar túneles, estacións, sistemas de sinalización e, en moitos treitos, incluso a propia plataforma ferroviaria.

As afeccións, segundo o documento, non serían só económicas. Durante os anos que durasen as obras, o tráfico ferroviario quedaría gravemente interrompido. E iso, nunha comunidade como Galicia, onde as conexións por tren son xa de por si limitadas e obxecto de constante reivindicación cidadá.

Non é menor o dato de que o largo ibérico —1.668 milímetros fronte aos 1.435 do estándar europeo— está tan estendido en España que a súa substitución completa resultaría faraónica. O Goberno opta así por unha solución de compromiso: manter o largo variable como fórmula para que os trens poidan circular tanto por vías ibéricas como polas europeas.

O corredor mediterráneo, a excepción que confirma a regra

Mentres o Atlántico queda co largo ibérico, o Mediterráneo segue o seu camiño cara á estandarización. Os traballos nese corredor avanzan, e a previsión é que nos próximos anos poida contar con vías de largo europeo en boa parte do seu trazado. A diferenza de trato entre ambos os corredores non é nova, pero esta decisión consolídaa.

Para Galicia, as consecuencias son evidentes. A alta velocidade que chega ata a comunidade —coas súas polémicas e atrasos históricos— seguirá precisando trens de largo variable para poder circular alén da fronteira. Hoxe en día, só Talgo fabrica ese tipo de trens en España. Unha dependencia tecnolóxica que, á longa, pode encarecer o mantemento e limitar a competencia.

Aí está a clave: sen un cambio de largo, os trens galegos non poderán circular directamente pola rede europea. Haberá que seguir facendo transbordo na fronteira francesa ou confiar en que os trens de largo variable sexan suficientes para cubrir a demanda. Algo que, a xuízo dos expertos, non é o mesmo que ter unha conexión directa e sen interrupcións.

Un intercambiador en Taboadela que xa non ten sentido

Convién lembrar que hai uns anos se instalou en Taboadela, na provincia de Ourense, un intercambiador de largo de vía. Era o punto onde remataba o treito de alta velocidade e comezaba a vía convencional. Aquela infraestrutura, pensada para facilitar a transición entre largos, queda agora nunha especie de limbo técnico.