Un equipo internacional de especialistas describiu un caso clínico raro no que unha técnica anestésica común para intervencións do membro superior desencadeou un bloqueo auriculoventricular (AV) de terceiro grao. O achado apareceu tras un bloqueo do plexo braquial por vía supraclavicular realizado con guía ecográfica nunha paciente intervida por unha artrólise do cotovelo esquerdo, e foi recollido na revista HeartRhythm Case Reports; a noticia difundíuse o 10 de marzo de 2026. Os autores, entre os que figuran os doutores Carlos Ramírez-Paesano e Antonio Berruezo, subliñan que se trata do segundo caso descrito na literatura médica con estas características e advirten sobre a posibilidade de que unha denervación simpática transitoria poida desenmascarar alteracións da condución cardíaca previamente silenciosas.

A paciente, unha muller de 50 anos sen antecedentes cardiovasculares coñecidos, chegou a quirófano con probas preoperatorias, incluído electrocardiograma, dentro da normalidade. O bloqueo supraclavicular ecoguiado produciu o efecto anestésico esperado e apareceron signos clínicos compatibles co síndrome de Horner, un efecto adverso lixeiro xa descrito nesta técnica. Transcorridos aproximadamente 25 minutos desde a realización do bloqueo, o monitor anestésico rexistrou un bloqueo AV completo cun ritmo de escape lento, sen evidencia clínica de toxicidade sistémica por anestésicos locais.

Ante a detección do trastorno da condución, o equipo interrompeu de inmediato a intervención e activou os protocolos de seguridade establecidos para estas situacións. Os autores detallan no artigo que non se observaron signos de insuficiencia hemodinámica extrema no momento do achado e que as manobras de soporte e vixilancia se puxeron en marcha de forma inmediata. Posteriormente, a paciente foi sometida a un estudo electrofisiolóxico para afondar nas causas do bloqueo e avaliar o estado do sistema de condución.

CONTENIDO PATROCINADO

Salado Golf & Beach Resort

Descubre la oportunidad de inversión más exclusiva del Caribe. Villas de lujo con retorno garantizado del 12% anual en Punta Cana.

Conoce más →

O estudo electrofisiolóxico confirmou a presenza dun atraso de condución que pasara desapercibido nos controis previos e que, segundo explican os investigadores, puido quedar enmascarado ata ese momento. Os autores propoñen que o bloqueo simpático inducido pola anestesia rexional puido reducir a reserva de condución compensatoria e así facer aflorar unha enfermidade do sistema de condución subxacente. Esta hipótese explicaría por que, na ausencia de signos de toxicidade por anestésicos locais, se produciu un bloqueo AV completo tras unha técnica que na práctica diaria se considera segura.

O bloqueo do plexo braquial por vía supraclavicular é unha técnica habitual en cirurxías de cotovelo, antebrazo e man, valorada pola súa eficacia analxésica e por reducir a necesidade de anestesia xeral. Os seus efectos secundarios máis frecuentes son de carácter local ou transitorio, como o síndrome de Horner ou unha parálise diafragmática parcial nalgúns casos, e as complicacións cardiovasculares graves son excepcionalmente raras. Os autores subliñan que, aínda que o risco absoluto é mínimo, a documentación deste e doutro caso anterior obriga a manter a atención e a monitorización continua durante o acto anestésico.

O traballo, coordinado por profesionais de centros españois e colombianos e coa participación de especialistas do Centro Médico Teknon e do Instituto do Corazón Quirónsalud Teknon en Barcelona, achega un chamamento á prudencia. Segundo os investigadores, os equipos de anestesia deben estar preparados para identificar signos inocuos que poderían preceder a eventos máis serios e ter protocolos claros para a interrupción rápida do procedemento e o manexo do bloqueo cardíaco. Recomendan así mesmo considerar unha valoración cardiolóxica máis exhaustiva cando existan dúbidas ou antecedentes que aumenten a sospeita de enfermidade do sistema de conducións.

Para a práctica clínica en Galicia e o resto do Estado, o caso reforza a necesidade de combinación entre técnicas ecoguiadas, monitorización exhaustiva e coordinación multidisciplinar con cardioloxía cando xurdisen alteracións electrocardiográficas inesperadas. Aínda que os autores non propoñen cambios radicais nas recomendacións actuais, si suxiren que os equipos inclúan a posibilidade remota de desenmascaramento de trastornos de condución na súa lista de riscos e na información que se lle ofrece ao paciente. Así mesmo, advirten que son necesarios máis estudos e rexistros para establecer a frecuencia real deste fenómeno.

A publicación tamén pon de manifesto a utilidade dos reportes de casos para identificar riscos pouco frecuentes e mellorar a seguridade clínica. Nun escenario no que millóns de bloqueos do plexo braquial se realizan anualmente sen incidentes, a documentación rigorosa de eventos adversos permite axustar protocolos e sinalar aos profesionais que signos deben considerarse de alerta. Os autores conclúen que, aínda que extremadamente inusual, esta complicación ten implicacións prácticas claras na vixilancia perioperatoria e na necesidade de colaboración entre anestesioloxistas e cardioloxistas.