Un fume que viaxa centos de quilómetros: a outra cara dos incendios

O lume non necesita chegar a unha cidade para castigala. A noite do martes ao mércores demostrárono os veciños de Ourense, que viviron unha desas noches incómodas que deixan os grandes incendios aínda que ardan a decenas, mesmo a centos de quilómetros de distancia. Coas temperaturas do día rondando máximas extremas por riba dos 40 graos, a lóxica pedía abrir xanelas ao caer o sol para refrescar as vivendas. A nube de fume que cubriu o céo impediuno.

A orixe: dous focos que non tocan a provincia

O rechamante do episodio é que os incendios responsables non queimaron chan ourensán. A columna contaminante procede de dous escenarios distintos: a fronte activa na zona de Ponteareas, no sur da provincia de Pontevedra, e os lumes que permanecen activos no norte do país veciño. Os ventos do oeste, dominantes desde o martes, encargáronse do transporte: empuxaron esas masas de fume cara ao interior galego até posalas sobre a conca de Ourense.

O servizo meteorolóxico da comunidade, MeteoGalicia, identifica a área urbana das Burgas como unha das máis afectadas por esta dinámica, dado o seu enclave encaixado no val. Pero o fenómeno non se limitou ao casco urbano.

Calidade do aire en niveis preocupantes

Os medidores de calidade do aire marcaron niveis desfavorables tanto na cidade termal como na comarca de Xinzo de Limia, segundo recolle a información publicada por La Voz de Galicia. É un recordatorio de que a contaminación derivada dun incendio non entende de límites administrativos: o que arde en Pontevedra ou en Portugal respírase no corazón de Galicia.

Esta circunstancia ten implicacións prácticas evidentes. As recomendacións habituais en episodios de fume intenso pasan por limitar o exercicio físico ao aire libre, evitar a exposición prolongada de persoas con afeccións respiratorias e manter as xanelas pechadas mentres dure a nube. Precisamente o contrario do que o calor extremo aconsellaba.

O vento do norte, a esperanza

A boa nova, se pode chamarse así, chega coa previsión. A entrada prevista de ventos de compoñente norte a partir do xoves debería despexar a situación e permitir que os indicadores de calidade do aire retomen valores máis habituais. Ata entón, queda unha xornada de céo cargado na que convén a prudencia.

O episodio ilustra, unha vez máis, a dimensión territorial do problema dos incendios forestais no noroeste peninsular. Galicia e o norte de Portugal comparten clima, masa forestal e, tamén, columnas de fume que cruzan a fronteira nunha ou noutra dirección segundo sopren os ventos. O que afecta a un lado da raia mídese nos sensores do outro.

Calor e fume, unha combinación incómoda

Quizais o aspecto máis incómodo desta xornada foi o choque entre dúas emerxencias: a térmica e a atmosférica. Cunha onda de calor que disparou os termómetros por riba dos 40 graos, a poboación buscaba refrixerar os fogares coa ventilación nocturna. O fume, que chegou con forza xusto na caída da tarde, obrigou a elixir entre afogo ou aire contaminado. Unha disxuntiva que moitos veciños tiveron que resolver pechando xanelas e aguantando o calor.

A imaxe dunha cidade cuberta por unha bruma agrisada, con cheiro a queimado flotando no ambiente, serve ademais de aviso: mentres os focos sigan activos no sur de Galicia e no litoral portugués, calquera cambio de vento pode repetir a escena. A mellora esperada para o xoves depende tanto da meteoroloxía como da evolución das frontes de lume.