A Avenida do Tranvía, arteria que vertebriza a zona de Coia, volve ser escenario dun preito urbanístico dos que deixan pegada. Un propietario levantou na súa finca unha vivenda completa, varios muros, un almacén de leña e executou movementos de terra sen licenza municipal. O xuez ordenou o derrubamento de todo. Só a piscina se libra da picareta.
Quen constrúe sen permiso en Galicia expónse a isto. O recurso de deixar pasar os anos confiando en que a administración esqueza non sempre funciona. E este caso demóstrao cunha claridade que non admite interpretacións.
Unha finca transformada á marxe da lei
Poucas veces un expediente urbanístico reúne tantos elementos como o desta finca viguesa. No terreo obxecto do preito, a persoa propietaria executou unha transformación integral do espazo. Construíu unha vivenda. Levantou muros de contención. Realizou movementos de terra de considerables proporcións. Habilitou mesmo un almacén para gardar leña. Todo iso sen licenza, sen proxecto aprobado e sen control municipal ningún.
O Concello de Vigo, ante unha actuación desa envergadura, activou o procedemento de restablecemento da legalidade urbanística. É dicir, solicitou a demolición do construído sen permiso para devolver a finca ao seu estado anterior. Ante esa decisión municipal, o propietario recorreu ao xulgado. Aí comezou unha batalla legal que acaba de resolverse.
O argumento do tempo: seis anos agardando a prescrición
A estratexia defensiva baseouse nun argumento que se repite con frecuencia nos preitos urbanísticos galegos. O propietario alegou que as obras estaban terminadas desde había seis anos e que, transcorrido ese prazo, o Concello xa non estaba lexitimado para ordenar o derrubamento.
Convén recordar aquí como funciona a normativa. A lexislación urbanística galega establece prazos de prescrición para as infraccións, e a idea de fondo é que a administración non pode sancionar indefinidamente condutas cometidas hai moito tempo. Aos catro ou cinco anos, segundo a gravidade da infracción, esta prescribe. Sobre o papel, parece un escudo sólido.
Pero hai un matiz xurídico que o cambia todo. Non é o mesmo a infracción —o acto de construír sen permiso— que o efecto permanente desa infracción —a edificación que segue en pé—. A xurisprudencia consolidou durante anos un criterio que separa ambos os dous conceptos con nitidez. A infracción prescribe. A construción ilegal, mentres tanto, permanece. E mentres permaneza, a administración pode esixir a súa demolición.
A sentenza: todo abaixo menos a auga
O Xulgado do Contencioso-Administrativo analizou o caso e fallou en contra do propietario en practicamente todo. A vivenda ilegal deberá derrubarse. Os muros tamén. Os movementos de terra terán que reverterse. O almacén de leña correrá a mesma sorte que o resto das construcións.
Só a piscina se salva. O porqué desa decisión diferenciada non se desprende con detalle da información dispoñible, pero o feito mesmo de que o xuez exclúa esa instalación da orde de derrubamento suxire que o seu encaixe xurídico difire do resto. As piscinas, segundo o urbanismo vixente, poden ter un tratamento específico distinto ao das edificacións residenciais ou os almacéns.
Difícil atopar un símbolo máis elocuente. Unha persoa constrúe sen permiso unha casa enteira con todos os seus anexos e, ao final, o único que permanece en pé é o accesorio. Non a vivenda. Non os muros. A piscina.
O urbanismo ilegal, unha ferida que non pecha
Non é un problema exclusivo de Vigo nin da Avenida do Tranvía. As construcións sen licenza foron unha constante en toda Galicia durante décadas. Dende as vivendas levantadas en solo rústico do interior ata as ampliacións discrecionais en zonas urbanas da costa.
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.